Το πεδίο της τοπικής αυτοδιοίκησης

0

topiki

Από τον Σίμο Ανδρονίδη

Είναι γεγονός πως και ο ‘χώρος’ της τοπικής αυτοδιοίκησης έχει υποστεί δομικές μεταβολές μετά το «ξέσπασμα» της κεφαλαιοκρατικής κρίσης.  Και είναι γεγονός πως ακριβώς οι δομικές μεταβολές που έχουν επέλθει στο επίπεδο της τοπικής αντιπροσώπευσης-συνάρθρωσης συμφερόντων δεν έχουν συγκεντρώσει ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον.

Ο «Καλλικράτης» (που συνεχίζει και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ), κανονικοποίησε θεσμικά τη συγκεκριμένη συγκεντροποίηση, διαμορφώνοντας τους όρους και τις προϋποθέσεις για την ανάδυση και την αποκρυστάλλωσης μίας ευρείας «χωρικής υπερμονάδας», η οποία και προκύπτει διαμέσου της άρσης ενός προσίδιου διοικητικού κατακερματισμού. Οι έκτακτες συνθήκες διαχείρισης της οικονομικής-κεφαλαιοκρατικής κρίσης συγκροτούν ένα «νέο» και «κρισιακό» αυτοδιοικητικό μοντέλο χάραξης και εφαρμογής τοπικών πολιτικών. Πραγματικά, η ως άνω διοικητική συγκεντροποίηση αποτέλεσε και αποτελεί  «μορφή» μίας τυπικής όσο και ουσιαστικής κανονάρχησης και πειθάρχησης με τις κρατικές-μνημονιακές νόρμες.

Ως εκ τούτου, δεν συγκροτείται και δεν προκύπτει μία σχετική «αυτονομία του διοικητικού» αλλά μία σύνδεση ή καλύτερα μία ενσωμάτωση της «χωρικής υπερμονάδας» και των επιμέρους μερών της στο πλαίσιο της κρατικά εφαρμοσμένης πολιτικής:  πλέον, οι πολιτικές δημοσιονομικής πειθαρχίας και προσαρμογής (οικονομική-ποσοτική λιτότητα), διαχέονται και εξορθολογίζονται από τα «άνω προς τα κάτω», προσδίδοντας στην περιφερειακή και δημοτική διοίκηση τα χαρακτηριστικά ενός μηχανισμού περαιτέρω «κλαδικοποίησης» και «τοπικοποίησης» των πολιτικών λιτότητας και περικοπής δημόσιων δαπανών.

Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πως ήδη οι μεγάλοι δήμοι και οι περιφέρειες της χώρας λειτουργούν ήδη ως «πειραματικές» οικονομικές «ζώνες», ‘χώροι’ εναρμόνισης συμφερόντων (interest aggregation), συγκρότησης κοινωνικών συμμαχιών που φέρουν το πρόσημο μερίδων του άρχοντος αστικού συγκροτήματος εξουσίας και ταυτόχρονης πηδαλιούχησης και άρθρωσης μίας «σταθερής» κεφαλαιακής συσσώρευσης η οποία έγκειται στην πραγματοποίηση επενδύσεων που ελαχιστοποιούν την πιθανότητα ύπαρξης ‘απωλειών’.

Αυτοί οι διαρθρωμένοι μηχανισμοί είναι διάσπαρτοι από «κυψέλες» οι οποίες ακριβώς επιτρέπουν την  αναγωγή των αστικών συμφερόντων στο πεδίο του άμεσου πολιτικού επικαθορισμού και υπερπροσδιορισμού που προσλαμβάνει τις όψεις όχι μίας άμεσης εισόδου στον «στίβο» της πολιτικής αλλά τις όψεις μίας κανονάρχησης και πηδαλιούχησης υπό το εύρος και το πλαίσιο των συγκεκριμένων συμφερόντων.

Αναφέρει ο Νίκος Πουλαντζάς: «Πραγματικά, ο χαρακτήρας μιας κοινωνικής ομάδας σαν διακρινόμενης τάξης ή αυτόνομης μερίδας έχει πολύ σημαντικές συνέπειες σε ότι αφορά, από τη μια μεριά, το ρόλο αυτής της τάξης σαν κοινωνικής δύναμης μέσα στη συγκυρία, κι από την άλλη το ρόλο της στη «διακηρυγμένη δράση» των κοινωνικών δυνάμεων, και που δεν ταυτίζεται με την πολιτική πρακτική των τάξεων. Για να το πούμε αλλιώς, η παρουσία μιας τάξης μέσο των «κατάλληλων αποτελεσμάτων» στο επίπεδο της πολιτικής πάλης έχει συνέπειες πάνω στον τρόπο εκπροσώπησης της στην «πολιτική σκηνή», στα χαρακτηριστικά της «διακηρυγμένης δράσης» της, στη συγκρότηση των συμμαχιών, κτλ».

Αυτή η διάσταση είναι εξόχως σημαντική αν θέλουμε να κατανοήσουμε τον ρόλο και την εισπήδηση των κοινωνικών τάξεων στο πεδίο της τοπικής μικροεξουσίας. Η ύπαρξη των περίφημων «κατάλληλων αποτελεσμάτων» στο πεδίο της πολιτικής πάλης ισοδυναμεί με τον τρόπο και τη «δυνατότητα» άρθρωσης κοινωνικών συμφερόντων. Κι είναι ακριβώς η επίτευξη των «κατάλληλων αποτελεσμάτων» που μεταβάλλει το πεδίο της δρώσας τοπικής-περιφερειακής διοίκησης.

Στο πλαίσιο κρισιακής εκφοράς και δράσης, οι τοπικές κοινωνικές συμμαχίες συγκροτούνται όχι στη βάση μίας άμεσης κομματικής στοίχισης η οποία απλώς μεταφέρει στο τοπικό πεδίο (απλοϊκά και ευθύγραμμα), τις στοιχίσεις της κεντρικής πολιτικής «σκηνής», αλλά πάνω στη βάση των  εγκάρσιων τομών και ρήξεων που διανοίγει το μνημονιακό καθεστώς συσσώρευσης. Έτσι, οι κομματικές στοιχίσεις αίρονται και ανασυγκροτούνται πολλαπλά και κοινωνικά, πάνω στο έδαφος ενός περιεχομενικού πλαισίου που κινείται πέρα και πάνω από την  ευθυγράμμιση ως δεσμό.

Οι τοπικές και «κρισιακές» κοινωνικές συμμαχίες αποτελούν προϊόν μίας «νέας τροπικότητας» συσσώρευσης, η οποία διαμεσολαβεί την ικανότητα αξιοποίησης και εκμετάλλευσης κοινοτικών-ευρωπαϊκών κονδυλίων (ΕΣΠΑ-Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς), τις ποικιλώνυμες συμπράξεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), τις ιδιωτικοποιήσεις δημόσιας γης και περιουσίας, την προσέλκυση και πραγματοποίηση επενδύσεων, την οικονομική ανάπτυξη και μεγέθυνση,  την ίδια τη δυνατότητα και ικανότητα μεταβολής και επηρεασμού της ζωής στο τοπικό επίπεδο.

Όμως τίποτα δεν είναι απλοϊκό και ευθύγραμμο. Η κατά τον Νίκο Πουλαντζά «διακηρυγμένη δράση», αφορά και το πεδίο δράσης του μπλοκ των λαϊκών-υποτελών τάξεων και στο χώρο της τοπικής διοίκησης, το οποίο δύναται να προσλάβει μορφές και χαρακτηριστικά  ταξικής πολιτικής πάλης. Η μαρξιστική πολιτική σκέψη και δράση οφείλει να «σκύψει» πάνω από τις νέες μορφές κεφαλαιακής συσσώρευσης, πάνω στην αγκίστρωση στη «δομή του διοικητικού» ως τρόπου απόσπασης κέρδους για εκείνο το κοινωνικό μπλοκ που έχει ενισχυθεί από μία συγκεκριμένη κυβερνητική-κρατική διαχείριση της βαθιάς οικονομικής-κεφαλαιοκρατικής κρίσης. Το διοικητικό υπόδειγμα, «πλούσιο» και αντιφατικό, δύναται να μεταβληθεί ως αποτέλεσμα της δράσης των ‘από κάτω’.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ένθετο του Νόστιμον Ήμαρ στον Δρόμο της Αριστεράς, το Σάββατο 22.10.2016

Κάθε Σάββατο κυκλοφορεί στα περίπτερα το έντυπο Νόστιμον Ήμαρ ένθετο στον Δρόμο της Αριστεράς.

dromos-n

 

Σχετικά Με Το Συντάκτη

Σίμος Ανδρονίδης

Ο Σίμος Ανδρονίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες. Εκπονεί τη διδακτορική του διατριβή στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα σχετίζονται με τη θεωρία των πολιτικών κομμάτων, τη θεωρία του κράτους, τα εργατικά συνδικάτα, τη μελέτη του φασισμού-ναζισμού. Είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης και του Δικτύου Ανάλυσης Πολιτικού λόγου.

Αφήστε Ένα Σχόλιο

two × 3 =

Simple Share Buttons