Οδοιπορικό στη Λέσβο: Mέρος 1ο – από τη Μαρία Παρέντη και το Skouliki Tom

1

1

Η Μαρία Παρέντη και Το Skouliki Tom βρέθηκαν για τέσσερις μέρες στη Λέσβο και σας μεταφέρουν όσα είδαν και άκουσαν.

 
12 Φεβρουαρίου: Φτάσαμε στο νησί με την πρώτη πρωινή πτήση. Στο αεροδρόμιο “Οδυσσέας Ελύτης” μας περίμενε ο Στρατής με τα κλειδιά του κατακόκκινου αυτοκινήτου, που οδηγήσαμε μέχρι το χωριό της Αγίας Μαρίνας και το φιλόξενο σπίτι του Νικόλα που είχε τα πάντα έτοιμα και στρωμένα. Λίγος ύπνος, ένας καφές για να ανοίξει το μάτι, τυροπιτάκια από το φούρνο της Γιούλης και ξεκινήσαμε.

 
Πρώτη στάση το ΚΕΠΥ του Kara Tepe. To εντοπίσαμε εύκολα από τις καντίνες που ξεκινούν από τον κεντρικό δρόμο και φτάνουν μέχρι τις εγκαταστάσεις αρκετά πιο μέσα. Όλοι οι τιμοκατάλογοι τρίγλωσσοι. Ελληνικά, αγγλικά και αραβικά. Εκεί συναντήσαμε τη Natasha, εθελόντια της UNCHR (Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ) που, μαζί με άλλες διεθνείς ΜΚΟ, δραστηριοποιείται στην περιοχή. Την ρωτήσαμε για τον τρόπο λειτουργίας του Kara Tepe.

καρ
To Kara Tepe είναι κέντρο πρώτης υποδοχής”, μας εξηγεί. “Εδώ φιλοξενούνται προσωρινά πρόσφυγες, οι οποίοι αφού μεταβούν στη Μόρια με λεωφορείο για να καταγραφούν, μπορούν να αγοράσουν από εμάς το εισιτήριο για το πλοίο που θα τους πάει στο λιμάνι του Πειραιά ή της Καβάλας. Οι περισσότεροι μένουν εδώ 3-4 μέρες, το πολύ μια εβδομάδα. Αυτή τη στιγμή το Kara Tepe είναι άδειο, έκτος από έναν πρόσφυγα που περιμένει τον αδελφό του για να φύγουν μαζί. Η κατάσταση φυσικά δεν θα παραμείνει έτσι. Περιμένουμε νέες αφίξεις από μέρα σε μέρα. Προς το παρόν, εκμεταλλευόμαστε το κενό για να τακτοποιήσουμε τις προμήθειες και το υλικό που καταφθάνει από κάθε γωνιά του πλανήτη. Οι μεγαλύτερες ανάγκες υπάρχουν σε παιδικά ρούχα, ειδικά για παιδιά από 7 ετών και άνω.”
Όταν επιχειρήσαμε να μπούμε πιο βαθιά στο χώρο για να τραβήξουμε φωτογραφίες, μέλος μιας άλλης ΜΚΟ μας είπε με αυστηρό ύφος ότι η είσοδος και η λήψη φωτογραφιών, χωρίς άδεια από τον Δήμαρχο, απαγορεύονται.

 

Τα μαζέψαμε και φύγαμε για τη Μόρια. Εκεί, στο στρατόπεδο “Παραδέλλη”, στεγάζεται το hot spot ή καλύτερα στρατόπεδο συγκέντρωσης. Ψηλά συρματοπλέγματα, φυλάκια, προβολείς, αυστηρά μέτρα ασφαλείας. Σχεδόν άδειο προς το παρόν από πρόσφυγες, όπως και ολόκληρο το νησί, εικόνα που δε θυμίζει σε τίποτα τις εικόνες με τους στριμωγμένους ανθρώπους, τα ΜΑΤ, το ξύλο και τα δακρυγόνα που είχαν κατακλύσει το καλοκαίρι τις τηλεοράσεις και το διαδίκτυο.

5

karatepe

Απ’ έξω, γραμμένα στους τσιμεντένιους τοίχους, συνθήματα κατά της κράτησης και της επαναπροώθησης.

12

1
Ακριβώς δίπλα, σε ένα μεγάλο χωράφι με ελιές, έχει συσταθεί η δομή “Better Days for Moria”. H Amy βρίσκεται εκεί από τα τέλη Νοεμβρίου και μας μίλησε σχετικά. Στην οργάνωσή μας συνεισφέρουν εθελοντικά άνθρωποι από όλο τον κόσμο που έχουν παρατήσει δουλειές, σπουδές και οικογένειες και ήρθαν να βοηθήσουν. Προσπαθούμε να συμπληρώνουμε κενά σε φιλοξενία, πληροφορίες, υπηρεσίες, φαγητό και ρουχισμό που αδυνατεί να προσφέρει το στρατόπεδο συγκέντρωσης, ειδικά σε περιόδους αυξημένης κίνησης.

Στο χώρο λειτουργεί ιατρείο 24 ώρες το 24ωρο, νηπιαγωγείο, παιδική χαρά, κουζίνα, σκηνή όπου οι γυναίκες μπορούν να θηλάσουν με ησυχία τα μωρά τους κ.α. Ζεστή σούπα και τσάι σερβίρονται οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας.

4 3 4678910

11

Φωτογραφίες από τη δομή “Better Days for Moria” .

“Καλώς ή κακώς αναγκαστήκαμε να σχηματίσουμε μια ΜΚΟ, ώστε να έχουμε κάποια νομική μορφή. Δε γίνεται αλλιώς. Στηριζόμαστε οικονομικά σε αλληλέγγυους και ιδιωτικές χορηγίες. Αυτή τη στιγμή, λόγω των μειωμένων αφίξεων προσφύγων, είμαστε πλήρεις από προμήθειες αλλά χρειαζόμαστε χρήματα για το ενοίκιο της έκτασης που είναι 1000 ευρώ το μήνα, για να αγοράζουμε ξύλα για τη φωτιά και ιδανικά θα θέλαμε να πληρώνουμε μικρούς μισθούς σε κάποια άτομα που θα έμεναν μαζί μας για καιρό, ως μακροχρόνιοι εθελοντές. Δεν είναι εύκολο να ζητήσεις από κάποιον να μείνει εδώ εθελοντικά χωρίς χρήματα για μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να έρχονται συνεχώς νέα πρόσωπα που πρέπει να μάθουν τα πάντα από την αρχή. Αυτό μας δημιουργεί προβλήματα. Δυστυχώς, σε αντίθεση με άλλες ΜΚΟ, δεν έχουμε πρόσβαση εντός του hot spot, αν και βρισκόμαστε ακριβώς δίπλα. Απλώς δεν ήμασταν στη λίστα που έστειλε το Υπουργείο αλλά κανείς δεν μας εξήγησε το λόγο που συνέβη αυτό.”, καταλήγει.

 
Ενώ μιλούσαμε με την Amy ακούσαμε δίπλα μας φωνές και είδαμε έναν κοστουμαρισμένο τύπο, ο οποίος κρατούσε τη φωτογραφία μιας κοπέλας και ζητούσε να τη φέρουν μπροστά του, ισχυριζόμενος ότι έχει μαζί του την Αστυνομία. Πράγματι, λίγα μέτρα πιο έξω, στο δρόμο, ήταν παρκαρισμένο ένα περιπόλικο. Αμέσως αναστατώθηκε όλος ο καταυλισμός.

 
Όπως αποδείχτηκε στη συνέχεια, ο τύπος αυτός ήταν πρόεδρος των ταξιτζήδων του νησιού και η κοπέλα που έψαχνε είχε κάνει μια ανάρτηση-καταγγελία εναντίον τους στο facebook. H Ελένη από την οργάνωση “Hope for Refugees” της Κύπρου μας εξήγησε ότι οι ταξιτζήδες έχουν δημιουργήσει μια μίνι πιάτσα έξω από το στρατόπεδο, χρεώνοντας ακόμα και 10 ευρώ το κεφάλι για να μεταφέρουν πρόσφυγες που θέλουν να πάνε στην πόλη. Αυτό ακριβώς είχε γράψει η κοπέλα στο facebook και τώρα οι ταξιτζήδες, εντελώς αυθαίρετα, την αναζητούν έχοντας την Αστυνομία από πίσω τους για να τη συλλάβει.

 
Μιλάμε για τραγελαφικές καταστάσεις. Μας κατηγορούν ότι σπρώχνουμε με το ζόρι τους πρόσφυγες μέσα στα λεωφορεία για την πόλη, ενώ εμείς αυτό που κάνουμε είναι να τους συμβουλεύουμε να μην χρησιμοποιούν τα ταξί, που προσπαθούν να κερδοσκοπήσουν εις βάρος τους, και να παίρνουν το λεωφορείο. Και τώρα φέρνουν την Αστυνομία με φωτογραφίες από το προφίλ της κοπέλας στο facebook για να την πάνε στο τμήμα. Προσπαθούν να μας τρομοκρατήσουν. Μας τραμπουκίζουν καθημερινά.”

 
Τελικά, με την επέμβαση και παρουσία πολλών αλληλέγγυων οι αστυνομικοί κατάλαβαν τη γελοιότητα των ισχυρισμών των ταξιτζήδων και αποχώρησαν από το σημείο, ζητώντας από τον πρόεδρό τους να κάνει γραπτή καταγγελία στο τμήμα σχετικά με το θέμα. Τα πνεύματα ηρέμησαν και όλοι γύρισαν στις δουλειές τους.

 

Είχε ήδη βραδιάσει και σκεφτήκαμε να επισκεφτούμε τις παραλίες στην περιοχή Κράτηγος κοντά στο αεροδρόμιο, όπου εθελοντές διασώστες της επιχείρησης “Ασπίδα” προσέχουν τα νερά, περιμένοντας να δώσουν σήμα σε συναδέλφους τους μερικές εκατοντάδες μέτρα πιο πέρα σε περίπτωση που κάποια βάρκα προσπαθούσε να προσεγγίσει το νησί. Πήγαμε και τους βρήκαμε γύρω από μια φωτιά να συζητούν. Μας είπαν ότι, αν και δεν περιμένουν αφίξεις λόγω του άστατου καιρού, φυλάνε ανελλιπώς τρεις 8ωρες βάρδιες όλο το 24ωρο.

 
Καθίσαμε λίγο μαζί τους για ένα τσιγάρο και πήραμε το δρόμο της επιστροφής για το σπίτι. Η πρώτη μέρα είχε μόλις τελειώσει.

 
13 Φεβρουαρίου: Σκάλα Συκαμνιάς ή Συκαμινέας, όπως γράφουν οι πινακίδες του νησιού. Μας πήρε περίπου μία ώρα να φτάσουμε εκεί, με μια μικρή στάση στο Μανταμάδο, το “κόκκινο” χωριό που βρίθει από πολιτισμό, λαϊκή τέχνη και συνθήματα για το ΚΚΕ. 

 
Ενώ κατηφορίζαμε προς τη Σκάλα, προσπεράσαμε το Stage 2 της UNCHR, που βρίσκεται περίπου ένα χιλιόμετρο πιο ψηλά. Στο Goji cafe ρωτήσαμε πού θα βρούμε τον Πλάτανο, για τον οποίο είχαμε διαβάσει πολλά και ακούσει ακόμα περισσότερα.

 
Η Αυτοοργανωμένη Δομή του Πλατάνου έχει κάνει κατάληψη δημόσιου χώρου κάτω από έναν πλάτανο (εξ’ ου και το όνομα) και βρίσκεται περίπου 50 μέτρα από χωριό της Συκαμνιάς. Ξέραμε ότι κάπου εκεί γύρω βρίσκεται πάντα ο Ιάσονας, ο οποίος μια μέρα του Οκτώβρη φόρτωσε το φουσκωτό του στο φέρι από την Αθήνα και ήρθε εδώ για να βοηθήσει. Ήταν το πρώτο φουσκωτό που έφτασε στη Σκάλα.

14

Πανό από την είσοδο του ”Πλατάνου”

15Πανό στην κεντρική πλατεία της Μυτιλήνης από την αυτοοργανωμένη δομή του Πλατάνου

16 17 18 19 20

Φωτογραφίες από την παραλία της Συκαμνιάς. Μερικά από τα παρατημένα σωσίβια και τις άχρηστες βάρκες που μετέφεραν πρόσφυγες οι οποίοι σώθηκαν από τους αλληλέγγυους.

 
Τον Ιάσονα τον βρήκαμε με το κινητό στο χέρι ενώ προσπαθούσε να συντονίσει μια παραλαβή που είχε φτάσει από την Αθήνα για να αποθηκευτεί μαζί με τα υπόλοιπα πράγματα στο ξενοδοχείο “Γοργόνα”. Δέχτηκε με χαρά να μας μιλήσει, δηλώνοντας τακτικός αναγνώστης του Νόστιμον Ήμαρ. 

κοντ

Αλληλέγυοι από τη δομή τακτοποιούν τα πράγματα που έχουν σταλεί

 
Δεν προλάβαμε καλά-καλά να καθίσουμε στο Goji για έναν καφέ και πέρασε από μπροστά μας η πομπή με τον Υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα, την Πρόεδρος της Ιταλικής Βουλής Λάουρα Μπολντρίνι και φυσικά συνεργεία με κάμερες και φωτογράφους. Ο Ιάσονας έβαλε τα γέλια.

 
Το κράτος ήταν και είναι παντελώς απόν. Τώρα τους έπιασε ο πόνος για τη Συκαμνιά. Ο Τσίπρας με τον Σουλτς δεν πέρασαν καν από εδώ. Πριν έρθουν οι ΜΚΟ και βάλουν λεωφορεία για την πόλη και τη Μόρια, οι πρόσφυγες έπρεπε να περπατάνε 60 χιλιόμετρα, χωρίς να ξέρουν καν που πηγαίνουν. Τα μοναδικά σωστικά που υπάρχουν στο χωριό είναι το δικό μου και των Ισπανών Proactiva. Εμείς με ψαράδες του χωριού έχουμε ρυμουλκήσει εκατοντάδες βάρκες. Ανθρώπους που διαφορετικά μπορεί να είχαν πνιγεί.“, μας λέει ο Ιάσονας.

 

22

Τα σκάφη των Ισπανών διασωστών

 
Οι δημοτικές και κοινοτικές αρχές από την αρχή δεν μας ήθελαν εδώ. Μιλούσαν για υγειονομική βόμβα και άλλα τέτοια γραφικά, επειδή δίπλα στον Πλάτανο υπάρχει βόθρος. Κάναμε εργασίες μόνοι μας, σκάψαμε χαντάκι αλλά ούτε αυτό τους είναι αρκετό. Στις 23 Δεκεμβρίου έστειλαν την αστυνομία γιατί ξεκινήσαμε να φτιάχνουμε ένα ξύλινο ιατρείο για να παρέχουμε πρώτες βοήθειες στους πρόσφυγες που φέρναμε από τη θάλασσα βρεγμένους μέχρι το κόκκαλο, με πνευμονία και πυρετό.

 

Τελικά, με λεφτά από αλληλέγγυους και το Χωριό του Όλοι Μαζί πήραμε ένα τροχόσπιτο για να στεγαστεί το ιατρείο εκεί. Είμαστε η πρώτη γραμμή διάσωσης. Αλλάζουμε ρούχα στους πρόσφυγες, σε γυναίκες και μωρά, τους δίνουμε φαγητό, νερό και τσάι, πριν ξεκινήσουν το δρόμο για τα κέντρα καταγραφής. Οι κάτοικοι μας βοηθούν αλλά δεν είμαστε αποδεκτοί από όλο το χωριό. Ο πρόεδρος του χωριού, μερίδα των κατοίκων και συγκεκριμένα μαγαζιά θέλουν να μας διώξουν. Την προηγούμενη Τρίτη αντιπροσωπεία κατοίκων έκανε καταγγελία στο δημαρχείο για να μας κλείσουν.

26

Το Ιατρείο του αυτοδιαχειριζόμενου Πλατάνου

27

Οι άνθρωποι στον Πλάτανο προασπίζονται με κάθε κόστος την ανθρώπινη ζωή και τα ατομικά δικαιώματα

φασ

Στην είσοδο κυματίζει η αντιφασιστική

28

Φαγητό,νερό και ρούχα δωρεάν από τους αλληλέγγυους του Πλάτανου

 
Είχε περάσει πάνω από μία ώρα κουβέντας αλλά ο Ιάσονας είχε να μας πει κι άλλα.Έχουμε 25 άτομα. Γιατρούς, νοσηλευτές, ναυαγοσώστες και άλλους εθελοντές. Σε περιόδους κρίσης έχουμε μαγειρέψει ακόμα και για το Stage 2 της UNCHR. Έχουμε μοιράσει φαγητό σε ευπαθείς ομάδες του νησιού. Τώρα είμαστε το χωριό των διασημοτήτων.”

 

Μας έδειξε σε διπλανό τραπέζι τον υποψήφιο για Νόμπελ Ειρήνης Στρατή Βαλιάμο, τον 40χρονο ψαρά. “Ο Στρατής είναι μαχητής και έχει σώσει πολύ κόσμο. Η μεγαλύτερη τρολιά είναι η υποψηφιότητα της γιαγιάς Αιμιλίας, που μένει εδώ πιο κάτω. Απλά κάποιος έβαλε ένα μωρό στην αγκαλιά της, εκείνη το τάισε, τραβήχτηκε μια όμορφη φωτογραφία και τώρα είναι υποψήφια για Νόμπελ.”, γελάει ο Ιάσονας.

Έμαθα τα κόλπα, τα ρεύματα και τα επικίνδυνα σημεία από τον Θανάση Μαρμαρινό, έναν ντόπιο ψαρά. Η Frontex και η Ελληνική Ακτοφυλακή είναι εδώ για λόγους ασφαλείας, όχι για να κάνουν διασώσεις. Αστυνομεύουν τα σύνορα, δεν είναι ναυαγοσώστες. Το ΝΑΤΟ τώρα θα ενισχύει τις “επιχειρήσεις διάσωσης” στέλνοντας πίσω στην Τουρκία όσους δεν ικανοποιούν τα κριτήρια του πρόσφυγα. Γι’ αυτό το λόγο θέλει να βεβαιώσει ότι όλοι θα περνούν από τη Μόρια όπου θα χωρίζονται σε πρόσφυγες και μετανάστες. Στόχος τους είναι να πάρουν τον έλεγχο της κατάστασης και να μπλοκάρουν τη δίοδο προς την Ευρώπη.”

 

23

24

2925

Ο Ιάσονας και το φουσκώτο του με την πειρατική σημαία

Τον ρωτήσαμε για την κατάσταση τις τελευταίες μέρες.

Τα πράγματα έχουν αλλάξει ριζικά. Τα πλοία της Frontex σε συνεργασία με το Ελληνικό Λιμενικό περιπολούν διαρκώς και σταματούν τις βάρκες των προσφύγων μεσοπέλαγα, μεταφέροντας όλους τους επιβαίνοντες στα δικά τους σκάφη. Στη συνέχεια, τους πηγαίνουν απευθείας στη Μυτιλήνη, στο Μόλυβο ή την Πέτρα και από εκεί στο κέντρο καταγραφής στη Μόρια, παρακάμπροντας έτσι τις δομές αλληλεγγύης που έχουμε στήσει στην παραλία. Έτσι οι πρόσφυγες αναγκάζονται σε πολύωρες αναμονές στο κρύο χωρίς στεγνά ρούχα, φαγητό ή ιατρική περίθαλψη. Την ίδια στιγμή, το διασωστικό σκάφος του Πλατάνου εμποδίζεται από τις αρχές. Δεν έχουν καν διασωστικό σκάφος. Μόνο σκάφη περιπολίας και καταδίωξης. Νομίζω χθες-προχθες ήρθε ένα με μπουκαπόρτα από όπου μπαίνει μέσα όλόκληρη η βάρκα.”, μας εξηγεί.

Τον ρωτήσαμε πού θα βρούμε τη χωματερή για τα σωσίβια και μας έδειξε το δρόμο στο χάρτη, 45 λεπτά από εκεί, πάνω από την Εφταλού.

30

Με τον Ιάσονα στον Πλάτανο

Είχε αρχίσει να βραδιάζει κι αποφασίσαμε να το αφήσουμε για την επόμενη μέρα. Ακολουθήσαμε τον Ιάσονα μέχρι τον Πλάτανο, γνωρίσαμε τα υπόλοιπα παιδιά, τραβήξαμε φωτογραφίες και πήραμε το δρόμο του γυρισμού.
Μονάχα αργά το βράδυ μάθαμε ότι, ενώ μιλούσαμε με τον Ιάσονα, λίγα μέτρα πιο πέρα, ο Έλληνας υπουργός με την Ιταλίδα πρόεδρο φορούσαν ολοκαίνουρια σωσίβια και σχημάτιζαν τον ευρωπαϊκό κύκλο πιασμένοι χέρι-χέρι (οι γνωστές φωτογραφίες που έκαναν το γύρο του διαδικτύου) στη μικρή παραλία Κάγια του χωριού, απ’ όπου ακόμα δεν έχουν μαζευτεί οι τρύπιες βάρκες και τα ταλαιπωρημένα σωσίβια που είδατε στις φωτογραφίες. Ειρωνεία. 

Το οδοιπορικό συνεχίζεται, έχουμε να σας πούμε και να σας δείξουμε ακόμη πολλά…

Η ιστοσελιδα της Better Days for Moria είναι: http://www.betterdaysformoria.com/
Η σελίδα του Πλατάνου είναι: https://www.facebook.com/solidarityplatanos/

Σχετικά Με Το Συντάκτη

N.

Simple Share Buttons