Μάρτιν ΜακΓκίνες: Από τον IRA στην Πρωθυπουργία της Β. Ιρλανδίας

0

Του Κώστα Βλαχόπουλου

 

Την Κυριακή 30 Ιανουαρίου 1972, ο Μάρτιν ΜακΓκίνες, παρότι ξενυχτισμένος, ξύπνησε νωρίς. Είχε σκοπό να πάει στην Θεία Λειτουργία και από κει στην μεγάλη πορεία που είχε οργανωθεί ενάντια στην βρετανική κυριαρχία στην Β. Ιρλανδία. Είχε γίνει πλέον φανερό, ότι η συνεχώς καταπιεζόμενη καθολική κοινότητα δεν άντεχε άλλο τις διώξεις και τις φυλακίσεις και έψαχνε τρόπους αντίδρασης. Όλο το προηγούμενο βράδυ ο ΜακΓκινες βρισκόταν στα checkpoints κάνοντας περιπολίες μαζί με τους συντρόφους του από τον Ιρλανδικό Δημοκρατικό Στρατό (IRA) στο Ελεύθερο Ντέρρυ (Free Derry), μια περιοχή άβατο για τις βρετανικές αρχές. Ήταν μόλις 21 ετών, αλλά είχε ήδη αρχίσει να ανεβαίνει στην ιεραρχία της οργάνωσης.

«Ήταν μια θαυμάσια ηλιόλουστη μέρα» θυμάται ό ίδιος για εκείνη την Κυριακή. «Χιλιάδες κόσμου συμμετείχαν στην συγκέντρωση και το κλίμα ήταν χαρούμενο». Η πορεία ξεκίνησε με κατεύθυνση το κέντρο του Ντέρρυ και όπως όλες τις προηγούμενες φορές θα διαρκούσε λίγες μόνο ώρες. Ως εκείνη την στιγμή τίποτα δεν προμήνυε τι θα επακολουθούσε.

Ξαφνικά, οι αρχές ασφαλείας αποφασίζουν να απαγορεύσουν στους διαδηλωτές να προσεγγίσουν τις κεντρικές συνοικίες τς πόλης. Το πλήθος αντιδρά έντονα και ο ΜακΓκίνες αρχίζει να διαισθάνεται ότι κάτι άσχημο θα συμβεί. Πολύ σύντομα ξεσπούν οι πρώτες ταραχές και μετά από λίγα λεπτά ακούγονται οι πρώτοι πυροβολισμοί. Επικρατεί πανικός. Ο ΜακΓκίνες αρχιζει να απομακρύνεται από τον κύριο όγκο της διαδήλωσης, ενώ παντού υπάρχουν άνθρωποι στο έδαφος. Ο ίδιος είδε μόνο μια γυναίκα που είχε τραυματιστεί στο πόδι. Δεν πρόλαβε να δει τους 27 συμπατριώτες του που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν από τις σφάιρες των Βρετανών στρατιωτών που παρακολουθούσαν την πορεία.

Η «Ματωμένη Καυριακή» (Bloody Sunday) του Ντέρρυ θα σημαδέψει τον 21χρονο ΜακΓκίνες και θα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε όλο τον κόσμο και ένα τεράστιο κύμα συμπαράστασης στον Ιρλανδικό λαό, ενώ θα εμπνεύσει και καλλιτέχνες όπως ο John Lennon και ο Paul McCartney.  Θα ήταν όμως και η αρχή ενός νέου αντάρτικου, που θα κρατούσε έως τα μέσα της δεκαετίας του ’90 με απολογισμό χιλιάδες νεκρούς και μια χώρα διχασμένη.

Ως ένας από τους επικεφαλής του IRA, και εκπρόσωπος μια νέας γενιάς μαχητών που ξεπήδησε μετά την διάσπαση της οργάνωσης το 1969, ο ΜακΓκίνες ήταν παρών σε όλα τα μεγάλα γεγονότα αυτής της περιόδου. Στο πρόσωπο του και του φίλου του Τζέρρυ Άνταμς αντικατοπτρίζονται οι μεγάλοι αγώνες του εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος της Β. Ιρλανδίας. Συμμετείχε σε όλες τις δύσκολες επιχειρήσεις, βρισκόταν πίσω από τις δεκάδες βομβιστικές επιθέσεις που συγκλόνισαν το Μπέλφαστ και το Λονδίνο. Ήταν ο εγκέφαλος της ποιοτικής αναβάθμισης του IRA, της ραγδαίας αύξησης του οπλισμού του τις δεκαετίες του 70’-80’, αλλά και της στρατηγικής στροφής προς τον πολιτικό αγώνα και της σταδιακής εγκατάλειψης του αντάρτικου πόλης.

Ο ΜακΓκίνες υπήρξε ο βασικός διαπραγματευτής στην ειρηνευτική διαδικασία που οδήγησε στην Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής και στην λήξη του πολέμου μεταξύ του IRA και της Μεγάλης Βρετανίας. Όταν στα μέσα της δεκαετίας του ’90 τα όπλα σίγησαν, διετέλεσε βουλευτής στο Westminster, Υπουργός και Πρωθυπουργός στην κυβέρνηση της Βόρειας Ιρλανδίας, υπηρετώντας το Sinn Fein (πολιτική πτέρυγα του IRA).

Τον Νοέμβριο του 2016, μετά από σκάνδαλο που ξέσπασε και ενέπλεκε την Πρωθυπουργό της Βόρειας Ιρλανδίας Αρλιν Φόστερ, ο ΜακΓκίνες, σε ένδειξη διαμαρτυρίας, παραιτήθηκε από την θέση του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στις 9 Ιανουαρίου 2017. Λίγες μέρες μετά δήλωσε και την πλήρη αποστασιοποίησή του από το πολιτικό προσκήνιο λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας.

Ο ΜακΓκίνες έζησε μια ταραχώδη πολιτική ζωή, γεμάτη εντάσεις, αναθεωρήσεις και αντιφάσεις. Από την ηγεσία του IRA, το αντάρτικο πόλης, και τις βομβιστικές επιθέσεις μέχρι την ειρηνευτική διαδικασία, την Πρωθυπουργία και την συγκλονιστική εκείνη εικόνα της χειραψίας  του με την Βασίλισσα Ελισσάβετ το 2012 πέρασαν σχεδόν 50 χρόνια. Με την παραίτησή του κλείνει αυτόματα και ένας μεγάλος ιστορικός κύκλος για την Β. Ιρλανδία, η οποία έχει πλέον να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις, ιδιαίτερα μετά το Brexit. Η απουσία του ΜακΓκίνες από τα πράγματα θα είναι όσο περνάει ο καιρός ακόμα πιο αισθητή.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ένθετο του Νόστιμον Ήμαρ στον Δρόμο της Αριστεράς, το Σάββατο 4.2.2017

Κάθε Σάββατο κυκλοφορεί στα περίπτερα το έντυπο Νόστιμον Ήμαρ ένθετο στον Δρόμο της Αριστεράς.

dromos-n

Σχετικά Με Το Συντάκτη

Κώστας Βλαχόπουλος

Ο Κώστας Βλαχόπουλος είναι υποψήφιος διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν ζητήματα μετανάστευσης και ασφάλειας. Κάποια στιγμή, θα 'θελε να ταξιδέψει στην Λατινική Αμερική.

Αφήστε Ένα Σχόλιο

thirteen + four =

Simple Share Buttons