Επικίνδυνες Συναινέσεις (Μέρος β’) – από το Μιχάλη Χιωτίνη

3

χιωτι

Οικολογικά κινήματα, επιστημονική μέθοδος και η επιστήμη ως θεσμός
Στο πρώτο μέρος είδαμε μία σύντομη ιστορία του κινήματος της ευγονικής μέσα από το απόσπασμα του βιβλίου “State of Fear”. Είδαμε πώς η επιστήμη μπορεί να γίνει όργανο στα χέρια πολιτικών κινημάτων με αντιδραστική κοινωνική ατζέντα και ταυτόχρονα να σαγηνεύσει προοδευτικές δυνάμεις. Ο Μάικλ Κράϊτον, επικαλούμενος το παράδειγμα της ευγονικής, αλλά και -αργότερα μέσα στο βιβλίο- το παράδειγμα του Λαϊσένκο στη Σοβιετική Ένωση του Στάλιν, καλεί για μία «μη πολιτικοποιημένη επιστήμη».

Ακούγεται σωστό. Εντούτοις, τείνω να πιστέψω ότι κάτι τέτοιο όχι μόνο είναι αδύνατον, αλλά ότι ο όρος «μη πολιτικοποιημένη επιστήμη» είναι από μόνος του σχήμα οξύμωρο.

Πρώτον, διότι η επιστημονική έρευνα απαιτεί χρηματοδότηση. Η απόφαση για το ποια έρευνα θα χρηματοδοτηθεί είναι πολιτική απόφαση, ανεξάρτητα με το αν οι πόροι προέρχονται από το κράτος ή από ιδιώτες. Κάθε τέτοια απόφαση φέρει προκαταλήψεις και συγκεκριμένη άποψη για τον κόσμο, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις ενσωματώνει απ’ ευθείας συμφέροντα και σκοπιμότητες.

Δεύτερον, και σημαντικότερο, διότι η επιστήμη είναι μία μέθοδος παραγωγής και οργάνωση της γνώσης. Η πηγή εγκυρότητας της γνώσης, όμως, από μόνη της, απασχολεί έναν τομέα της φιλοσοφίας, και αποτελεί πεδίο διαμάχης τα τελευταία 2.500 χρόνια. Ποια είναι η προέλευση της γνώσης; Ποια είναι η έγκυρη μέθοδος επαλήθευσης; Ποια είναι τα μη αμφισβητήσιμα «αυτονόητα» πάνω στα οποία βασίζεται η επιστημονική έρευνα;(1) Υπάρχει αιτιότητα στη φύση της πραγματικότητας, και αν ναι, τι μορφή έχει; Είναι ζητήματα που αφορούν την εκάστοτε επικρατούσα αντίληψη της φυσικής αλλά και κοινωνικής πραγματικότητας, στενά συνδεδεμένα με τον τύπο της κοινωνίας, τους πολιτικούς συσχετισμούς και τα επί μέρους συμφέροντα κοινωνικών ομάδων, και τα συλλογικά «αυτονόητα» με τα οποία πορεύονται.

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΑΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑ

Σε μία ολιγαρχική κατάσταση, συχνά η οπτική του κόσμου για την επιστημονική αλήθεια εξαρτάται από αυτό που η άρχουσα τάξη θεωρεί επιστήμη. Η ιστορία της προόδου στην επιστήμη δεν είναι μία ιστορία διαδοχικών συναινέσεων, αλλά μία ιστορία εναλλαγών παραδείγματος (paradigm shifts). Η «συναίνεση» ή η «συμφωνία των περισσοτέρων επιστημόνων», όπου και όποτε επικαλείται, είναι ένδειξη ότι το θέμα είναι πολιτικό, και η επιστημονική μέθοδος είναι απούσα.

Αυτό, όμως, που είναι παρόν σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι η επιστήμη ως ηγεμονικός θεσμός, παρακλάδι των ηγεμονικών θεσμικών δομών της ολιγαρχίας. Πανεπιστήμια, ερευνητικά ινστιτούτα και ΜΚΟ χρηματοδοτούμενα από ιδιωτικές εταιρίες, συμφέροντα, ή οργανώσεις με σαφή ατζέντα. Και το χειρότερο δείγμα παρακμής: τα “διακυβερνητικά πάνελ” στον ΟΗΕ ή παρεμφερείς πολιτικά ελεγχόμενους οργανισμούς. Μέσα σε αυτούς τους θεσμούς, υπάκουοι και πρόθυμοι αναπτύσσουν -όπως είδαμε στην περίπτωση της Ευγονικής- τις επιστημονικές θεωρήσεις που απαιτούνται, διότι ξέρουν ότι έτσι θα ρεύσει χρήμα προς τους ίδιους και τους τομείς τους. Οι ψύχραιμοι επιστήμονες περιθωριοποιούνται και πρακτικά εξουδετερώνονται, μιας και δεν μπορεί σήμερα να υπάρξει επιστήμη μακριά από θεσμούς.

Είναι, όμως, η συναίνεση κυβερνητικών απεσταλμένων σε διεθνή φόρα αρκετή για να χαρακτηριστεί κάτι ως επιστημονική αλήθεια; Ο Αϊνστάιν, όταν ρωτήθηκε για ένα βιβλίο που εκδόθηκε το 1931 στη Γερμανία με τίτλο “Hundert Autoren gegen Einstein” (Εκατό Συγγραφείς Εναντίον του Αϊνστάιν), και όπου επιστήμονες κατηγορούσαν ως αφελή τη θεωρία της σχετικότητας, αποκρίθηκε: «αν ήμουν λάθος, μόνο ένας θα αρκούσε για να το αποδείξει».

Η επιστήμη είναι χρήσιμη μόνο ως μέθοδος, και όχι ως θεσμός. Η επιστήμη ως θεσμός, και η επίκληση της άποψης “επιστημόνων” χρησιμοποιείται, στην πραγματικότητα, ως επίκληση στην αυθεντία, για την προώθηση προαποφασισμένων πολιτικών σκοπιμοτήτων.

Χτίζοντας πάνω στην εικόνα της αυθεντίας, απλοποιούνται οι έννοιες, γίνεται χρήση ασάφειας και υπερβολής, και χειραγωγείται η κοινή γνώμη. Το αποτέλεσμα είναι να παράγονται στη φαντασία του κοινού γραμμικά δίπολα, με τον ένα πόλο να είναι το Καλό και τον άλλο πόλο το Κακό. Στην τελική φάση, ο φόβος για το Κακό ή τον όλεθρο εργαλειοποιείται ως απλό, εύκαμπτο και αξιόπιστο μέσο χάραξης πολιτικής. Αυτή είναι βαριά υποβάθμιση της επιστήμης.

ΓΡΑΜΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΤΗΤΑ

Ο κόσμος, όμως, δεν είναι γραμμικός. Δεν χρειάζεται να εντρυφήσει κανείς στην κβαντομηχανική για να απωλέσει τις βεβαιότητες της κλασικής αιτιότητας, και να δει ότι συστήματα όπως ο καιρός, η υγεία, τα οικοσυστήματα, η οικονομία, κ.α., είναι πολύπλοκα μη γραμμικά συστήματα στην καλύτερη περίπτωση. Στη χειρότερη, δεν αποτελούν καν συστήματα ικανά να οριστούν.

Σίγουρα, πάντως, δεν τείνουν απαραίτητα προς κάποια ισορροπία. Μία θεμελιώδης συνειδητότητα που λείπει σήμερα είναι ότι, για παράδειγμα, το πλανητικό οικοσύστημα δεν ήταν, δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ σε ισορροπία.

Η ισορροπία είναι μία ψευδαίσθηση που προκύπτει από μία βραχυπρόθεσμη παρατήρηση της φύσης. Ούτε μηχανισμοί εξισορρόπησης υπάρχουν, ούτε ανάδραση, ούτε τίποτα. Η ζωή στη Γη ήταν πάντοτε κάτι το δυναμικό. Και οι αλλαγές, άλλοτε βίαιες και άλλοτε ηπιότερες, ήταν και είναι συνεχείς. Από τη Γη ως μία μπάλα φωτιάς, στον κόσμο των δεινοσαύρων, στην κυριαρχία των θηλαστικών. Η αστήρικτη θεωρητικοποίηση μίας «ισορροπίας της φύσης» είναι στην πραγματικότητα θρησκεία, όχι επιστήμη.

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι επιτακτική ανάγκη να γίνει κατανοητό ότι η επέμβαση του ανθρώπου στη φύση και η μη-επέμβαση του ανθρώπου στη φύση έχουν εξίσου απρόβλεπτα αποτελέσματα.

Πολλοί απλώς χρησιμοποιούν την αρχή της πρόληψης (the precautionary principle) που λέει ότι «για να είμαστε σίγουροι, καλύτερα ας μην επεμβαίνουμε». Το πρόβλημα με αυτή την αρχή είναι ότι δεν μετράει τις επιπτώσεις που θα έχει στον ανθρώπινο πολιτισμό για παράδειγμα ο τερματισμός της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Και αν οι συνέπειες είναι χειρότερες τότε; Δεν πρέπει να προλάβουμε αυτό το πρόβλημα; Η αρχή της πρόληψης, λοιπόν, απαγορεύει να χρησιμοποιηθεί η αρχή της πρόληψης. Αυτοαναιρείται. Πολλές φορές, δε, η ίδια η επέμβαση του ανθρώπου είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της ισορροπίας.

«ΚΛΙΜΑ» ΣΥΝΑΙΝΕΣΗΣ

Η συναίνεση της εποχής μας είναι ότι το κλίμα πρόκειται να αλλάξει εξαιτίας της ανθρωπογενούς παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα, και αυτό θα σημάνει τον όλεθρο. Επομένως πρέπει να επέμβουμε με αντικίνητρα και μέτρα που θα καταστήσουν τη χρήση ορυκτών καυσίμων απαγορευτικά ακριβή.

Όπως και τότε (Ευγονική), έτσι και σήμερα, δεν υπάρχουν καλοί επιστημονικοί λόγοι για αυτόν τον ισχυρισμό. Δεν μπορώ να μπω στην ουσία της επιστήμης γιατί δεν είναι το θέμα αυτού του κειμένου, αλλά συνοπτικά ας πούμε απλώς ότι το διοξείδιο του άνθρακα είναι ένα πολύ μικρό μέρος της σύνθεσης της ατμόσφαιρας, πρακτικά ασήμαντο ως αέριο θερμοκηπίου σε σχέση με τους υδρατμούς, η θέρμανση που έχει παρατηρηθεί τα τελευταία 100 χρόνια είναι 0,6 βαθμοί Κελσίου από μετρήσεις που έχουν πολύ μεγαλύτερα περιθώρια σφάλματος, και η επίγεια θέρμανση φαίνεται μεγαλύτερη από τη θέρμανση στο μέσο της τροπόσφαιρας, το αντίθετο από αυτό που θα περίμενε κανείς σε θέρμανση που οφείλεται στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Η επιστήμη λέει ότι σε ένα θερμότερο κόσμο τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα μειωθούν, το αντίθετο από αυτό που παρουσιάζεται στα ΜΜΕ, και τα περί ανόδου της στάθμης της θάλασσας και λιωσίματος των πάγων, είναι απλώς αστειότητες.(2)

Αυτό που υπάρχει, όμως, είναι η συναίνεση των κυρίαρχων ομάδων από την πολιτική δεξιά και από την πολιτική αριστερά.

Θέση μου είναι ότι η ολιγαρχία, ανέκαθεν, αισθανόταν τον εαυτό της αποκομμένο από τις πληβειακές μάζες.(3) Ειδικά όταν οι ανισότητες είναι ασύλληπτες, ο μόνος τρόπος που μπορεί κανείς να δικαιολογήσει στον εαυτό του ψυχολογικά ότι ενώ παρκάρει το τζετ σκι μέσα στο σκάφος και το σκάφος μέσα στη θαλαμηγό, την ίδια ώρα κάποιος ψάχνει τα σκουπίδια για τροφή, είναι υιοθετώντας την ιδέα ότι ο φτωχός το αξίζει, γιατί είναι άλλο είδος ανθρώπου. Αμέσως, αυτός ο κόσμος δεν είναι απλώς κατώτερος, αλλά αποτελεί απειλή και ρύπανση. Η ολιγαρχία αισθάνεται πανικό στην ιδέα ότι μάζες κατώτερων ανθρώπων αναπαράγονται και καταναλώνουν τους πόρους που έχει δώσει η φύση και ανήκουν δικαιωματικά στην ολιγαρχία, που ξέρει πώς να τους διαχειριστεί. Αυτό είναι ίσως το σημείο επαφής της Ευγονικής τότε, με τη θεωρία της Κλιματικής Αλλαγής σήμερα.

Από την άλλη, όχι μόνο υπάρχει αριστερόστροφο κομμάτι της ολιγαρχίας, αλλά αυτή η πολιτικά ορθή αριστερά κερδίζει το κοινό της υπαινίσσοντας ότι πίσω από την οικολογική ρητορική κρύβεται κάποιος αντικαπιταλισμός. Ειδικά μετά την πτώση του τείχους, για πολλούς αριστερούς ήταν ο μόνος τρόπος για να μην ντρέπονται για τις ιδέες τους. Δυστυχώς, υπάρχουν κομμάτια της πολιτικής αριστεράς που θεωρούν ριζοσπαστισμό την εναντίωση στην ίδια την παραγωγή του πλούτου αντί της εναντίωσης στο σύστημα διανομής του. Οι βιομηχανίες γίνονται το ίδιο μισητές με τους βιομηχάνους που τις ελέγχουν, η τεχνολογία γίνεται το ίδιο μισητή με τις εταιρίες που την αναπτύσσουν, και δεν σκοπεύουν πια στον έλεγχο των βιομηχανιών προς όφελος της κοινωνίας, αλλά στην καταστροφή τους. Η ακρότητα φτάνει μέχρι και το κίνημα της απο-ανάπτυξης (degrowth), όπου προωθούνται ανοιχτά μαλθουσιανές(4) θεωρίες και προτάγματα μείωσης του πληθυσμού. Πρόκειται για κατ’ εξοχήν αντιδραστική σκέψη που δεν έχει καμία σχέση με τη διάθεση για κοινωνική αλλαγή. Ακόμα χειρότερα, πρόκειται για ενσωμάτωση στις σκοπιμότητες του παρασιτικού χρηματιστικού καπιταλισμού που δεν παράγει διοξείδιο του άνθρακα αλλά χρηματοπιστωτικές φούσκες, αστάθεια, και κοινωνική γενοκτονία. Και που χρησιμοποιώντας μύθους όπως η παγκόσμια θέρμανση και η έλλειψη ορυκτών καυσίμων, παίζει παιχνίδια ανεβάζοντας τις τιμές στις διεθνείς αγορές, εντείνοντας τον παρασιτισμό του.(5)

ΟΧΙ ΣΤΟ ΦΟΒΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ

Απλουστεύοντας την γενετική επιστήμη πιστέψαμε ότι οι Εβραίοι ήταν κατώτεροι και πρέπει να εξολοθρευτούν για να σώσουμε την ανθρωπότητα από την καταστροφή.

Απλουστεύοντας την οικονομική επιστήμη πιστέψαμε ότι κόβοντας τις δαπάνες περιορίζουμε το έλλειμμα και θα σώσουμε την οικονομία από την καταστροφή.

Απλουστεύοντας την κλιματική επιστήμη πιστεύουμε ότι σταματώντας την παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα θα σώσουμε το κλίμα από την καταστροφή.

Κάποτε οι Εβραίοι ήταν «επιδημία των ανοήτων», οι ομοφυλόφιλοι ήταν «έκφυλοι», οι μαύροι ήταν «κατώτεροι». Και τούτο με την ίδια ευρεία αποδοχή που σήμερα απολαμβάνουν οι ιδέες ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι υπάνθρωποι, οι άνεργοι είναι τεμπέληδες, οι μικρομαγαζάτορες που δεν κόβουν αποδείξεις για να μπορούν να πάρουν γάλα στα παιδιά τους είναι φοροφυγάδες, και οι φτωχοί που καίνε πετρέλαιο για να ζεσταθούν είναι κλιματικοί εγκληματίες.

Δαιμονοποιήσαμε ανθρώπινες φυλές, εξαθλιώσαμε αναπήρους και συνταξιούχους, ξορκίσαμε το Grexit, ενοχοποιήσαμε την Ελλάδα για την παγκόσμια κρίση, βασανίσαμε τρομοκράτες στο Γκουαντάναμο, αλλάξαμε τις λάμπες μας με οικονομίας, καταναλώσαμε πανάκριβα προϊόντα βιολογικής γεωργίας, εκτοξεύσαμε τις τιμές του σιταριού φυτεύοντας βιοκαύσιμα. Κάναμε ό,τι μας είπαν οι προφήτες της καταστροφής και οι επίδοξοι προστάτες μας, και η καταστροφή ήταν πολύ διαφορετική από αυτή που περιμέναμε.

Ας παλέψουμε με κάθε δυνατό μέσο να σώσουμε την ανθρωπότητα από την υπαρκτή και ορατή φρίκη του πολέμου, της φτώχειας, του αναλφαβητισμού.

Ας αφήσουμε τον πολιτισμό, την τεχνολογία και την πρόοδο να τρέξουν όπως μόνο οι φθηνές και ισχυρές μορφές παραγωγής ενέργειας μπορούν να επιτρέψουν.

Ας σταματήσουμε να χειραγωγούμαστε από τον φόβο, τις απλουστεύσεις, την ενοχή, και τη συνεχή προτροπή για τυφλή δράση, προς κατευθύνσεις που παράγουν περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνουν, και προσκαλούν νέο ολοκληρωτισμό.

—————————————————————————————————————-

1.Όπως είχε πει ο Μπρεχτ «Όταν κάτι μοιάζει το πιο αυτονόητο πράγμα στον κόσμο, σημαίνει ότι έχουμε εγκαταλείψει κάθε απόπειρα να το κατανοήσουμε.»

2.http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere/IMAGES/global.daily.ice.area.withtrend.jpg
http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere/arctic.sea.ice.interactive.html
http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere/antarctic.sea.ice.interactive.html

3.http://www.theguardian.com/society/2014/sep/15/how-super-rich-got-richer-10-shocking-facts-inequality (Σημείο 3)

4.http://www.kathimerini.gr/321663/article/epikairothta/kosmos/to-proswpo-tomas-rompert-mal8oys

5.Και δημιουργεί νέα πεδία κερδοσκοπίας όπως την αγορά δικαιωμάτων ρύπων (carbon trading).

Σχετικά Με Το Συντάκτη

Μιχάλης Χιωτίνης

Μέσα από ένα αρχιτεκτονικό γραφείο, σχεδίαζα πράγματα που στέκονται. Σήμερα, μέσα από μια χώρα που καταρρέει, ψάχνω να βρω τι στέκει και τι δεν στέκει.

3 Comments

  1. Στέλιος Μ. on

    Συγνώμη αγαπητέ κ. Χιωτίνη αλλά θα διαφωνήσουμε σε αυτο το δεύτερο μερός της ομολογουμένως πολυ ενδιαφέρουσας παρουσίασης σου για τη σκοτεινή σχέση επιστήμης και πολιτικής. Μιλάς για ανυπαρκτή κλιματική αλλαγή που οφείλεται σε ανθρώπινη δραστηριότητα και θα συμφωνήσω μαζί σου ότι το φαινόμενο δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς και ότι υπάρχουν πολιτικές σκοπιμότητες αλλά δε μπορείς να αρνηθείς σε καμιά περίπτωση, φαινόμενα όπως την ρύπανση της ατμόσφαιρας, των θαλασσών και του εδάφους (πρόσφατο παράδειγμα η αιθαλομίχλη στο Πεκίνο), τη σπατάλη φυσικών πόρων, τροφίμων, λόγω της καταναλωτικής και σπάταλης καπιταλιστικής κοινωνίας.Ολα αυτά δεν είναι πραγματικά προβλήματα ανθρωπογενούς δραστηριότητας; Δε χρειάζεται λοπόν να γίνει κάτι για αυτό; Επίσης, δεν καταλαβαίνω την επίθεση σου στην αριστερά και στην οικολογία και συγκεκριμένα στο κίνημα της αποανάπτυξης.Η αποανάπτυξη τουλάχιστον όπως την περιγράφει ο Σερζ Λατους, και ο Τσακίρογλου στην αρθρογραφία του, σε καμιά περίπτωση δεν εμπεριέχει μαλθουσιανές θεωρίες ελέγχου του πληθυσμού κλπ. Χαρακτηρίζεις τους υπεραστιστές της θεωρίας οπισθοδρομικούς όσοον αφορά την τεχνολογική και βιομηχανική εξέλιξη. Αυτό είναι άδικο κατά τη γνώμη μου. Εξήγησε μου που είναι το οπισθοδρομικό στη χρήση λαμπτήρων νέας τεχνολογίας, που έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια. Που είναι το κακό στο βιολογικό τρόπο παραγωγής. Η μήπως είναι καλύτερος ο συμβατικός τρόπος παραγωγής, που βάζει την αγορά, το κέρδος και κατ επέκταση τη μαζικοποίηση της παραγωγής σε βάρος της ποιότητας και του περιβάλλοντος.Νόμιζω ότι στην προσπάθεια σου να στηλιτεύσεις την κακή επιστήμη πέφτεις ο ίδιος σε αντιφάσεις και υπεραπλουστεύσεις που το μόνο που καταφέρνουν είναι να αδικούν εσένα και το κατά τα άλλα πόλυ ενδιαφέρον κείμενο σου. Να ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα. Είναι γεγονός ότι η βιομηχανία μολύνει και χρειάζεται να ελεχθεί, ο κύκλος ζωής στα προιόντα τεχνολογίας και όχι μόνο θα πρέπει να εφαρμόζεται από όλες τις εταιρίες. Το γεγονός ότι οι αναπτυγμένες χώρες στη Σύνοδο στο Παρίσι και σε κάθε Σύνοδο προσπαθούν να ελέγξουν την βιομηχανική ανάπτυξη των αναπτυσσόμενων χωρών δε σημαίνει ότι το μοντέλο που εφαρμόζουν οι αναπτυγμένες χώρες είναι λογικό και τέλειο. Ας μη γελιόμαστε, είναι άθλιο και το μόνο που καταφέρνει είναι να σπαταλάει φυσικούς πόρους, να μολύνει τη χλωρίδα και την πανίδα και να φτωχοποιεί τους ανθρώπους. Όπως είναι λάθος και που οι αναπτυσσόμενες χώρες απλά προσπαθούν να αντιγράψουν το μοντέλο των αναπτυγμένων χωρών.Θα συμφωνήσουμε λοιπόν ότι οι πολιτικές σκοπιμότητες πίσω από την επιστήμη είναι απλά κακή ή μη επιστήμη.Αλλά για να το υποστηρίξουμε αυτό δεν πρέπει να πέφτουμε εμείς σε υπεραπλουστεύσεις επιπέδου θεωριών συνωμοσίας όπως ότι την κλιματική αλλαγή μας την έχουν επιβάλει και άρα μπορούμε να συνεχίζουμε να καταναλώνουμε αλόγιστα χώρις ενοχές. Γιατί συγνώμη αλλά αυτό υποστηρίζεις χωρίς ίσως να το θέλεις.

    • Μιχάλης Χιωτίνης on

      Οι ενοχές ειναι ό,τι χειρότερο μπορούμε να κάνουμε. Οι ενοχές ειναι ο τρόπος χειρισμού των μαζών σήμερα. Και το βλέπουμε και στο σύνδρομο της νεοελληνικής ενοχής “τι να πεις, Ελλάδα…” που έχει απογειωθεί στον καιρό της κρίσης και έχει απενεργοποιήσει ηθικά και πολιτικά την αντίσταση στα μνημόνια, ενώ το σύμπλεγμα κατωτερότητας των νεοελλήνων τους έχει κανει να πιστεύουν ότι μετά από 200 χρόνια εθνικού νομίσματος είμαστε ανίκανοι να το διαχειριστούμε. Πάμε όμως στα ενδιαφέροντα:
      Η “σπατάλη” φυσικών πόρων ειναι μεγάλη συζήτηση και θα σε παραπέμψω στο κείμενο μου “η σπατάλη ως αρετή”. Εν συντομία να πω ότι δεν ειναι σπατάλη όταν ξοδεύεις για πρόοδο του πολιτισμού και κατ επέκτασιν επανακαθορισμό του τι ειναι πόρος.
      Δεύτερον, φυσικά και δεν αρνούμαι την πραγματική οικολογία, αλλά και αυτή έχει πέσει θύμα της λάμψης της κλιματικής αλλαγής. Κύκλος ζωής; Σύμφωνοι. Ρύθμιση στη βιομηχανία; Σύμφωνοι! Αλλά πρώτα ρύθμιση στις τράπεζες, και η ρύθμιση στη βιομηχανία να μην έχει να κανει με το CO2 ώστε να μπορούν να κάνουν Carbon Trading και άλλες τέτοιες μαλακίες τα παράσιτα οι τραπεζίτες.
      Τρίτον, αν χρησιμοποιούμε λάμπες οικονομίας και πάλι εγώ ειμαι σύμφωνος αλλά πρεπει να ξέρουμε ότι αυτό σημαίνει ανάπτυξη και όχι αποανάπτυξη. Διότι η συνολική κατανάλωση ρεύματος θα αυξηθεί, δεν θα μειωθεί. (Βλέπε Jevon’s Paradox)
      Τέταρτον, τα βιολογικά αν επιβάλλονταν κατ αποκλειστικότητα αύριο, ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού δεν θα είχε να φάει. Πολύ απλά γιατί έχουν πολύ μειωμένη απόδοση.
      Πέμπτον, η πραγματική οικολογία ειναι συνήθως η παρεμβατική και όχι η “αφήνω τη φύση ήσυχη”. Βλέπε το παράδειγμα λίμνης Πλαστήρα, ή την καταστροφή του Yellowstone από αυτούς που ήθελαν σονι και ντε να διασώσουν ένα είδος. Οι Ινδιάνοι συντηρούσαν το πάρκο με το να προκαλούν συχνά πυρκαγιές δλδ πολύ παρεμβατικά. Ήρθαν οι οικολόγοι λευκοί μη-παρεμβατικοί και το διέλυσαν.
      Έκτον και τελευταίον, οποίος επίπεδο της αρχής αρνείται εντελώς την ύπαρξη οποιασδήποτε συνωμοσίας και τη θεωρεί ενοχοποιημένη λέξη, για μένα δεν καταλαβαίνει πώς λειτουργεί ο κοσμος, ειδικά τα ολιγαρχικά συστήματά, και σε αυτό σε παραπέμπω στο κείμενό μου “Συνωμοσίες”.
      Σε ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο και τον χρόνο που ξόδεψες και ειμαι στη διάθεσή σου να τα συζητήσουμε όλα.

      • ΣΤΕΛΙΟΣ Μ. on

        Συμφωνώ ότι η συλλογική ενοχοποίηση τύπου Πάγκαλου είναι απαράδεκτη αλλά δεν εννοούσα αυτό το πράγμα όταν έγραψα για ενοχή.Θα μπορούσα να το πω ατομική ευθύνη όσον αφορά την ποιότητα ζωής που επιθυμούμε, σε τι περιβάλλον θέλουμε να ζούμε, τι αέρα να αναπνέουμε εμείς αλλά και οι μελλοντικές γενιές και ας μην έχουμε παιδιά εμείς οι ίδιοι.Δε μπορούμε να ζητάμε καθαρούς δρόμους αν πρώτα από όλα δε φροντίσουμε εμείς οι ίδιοι να τους διατηρούμε καθαρούς, κάνοντας τουλάχιστον το αυτονόητο να τα πετάμε στους κάδους και όχι στο δρόμο όπως κάνουν κάποιοι.Ας μη μιλήσω για ανακύκλωση γιατί μου φαίνονται πλέον πολυτέλεια όλα αυτά σε μια χρεωκοπημένη και εξαθλιωμένη χώρα σαν την Ελλάδα.

        Η ιδέα της Ψαροκώσταινας και μένα με απωθεί.Άλλωστε είμαι της άποψης ότι αυτή η οικονομικη και πολιτική εξάρτηση της χώρας μας από της ίδρυση της πρέπει να τελειώσει από τον ίδιο το λαό της.Θέλω δλδ μια ελεύθερη Ελλάδα όπως της οραματίστηκε ο Αρης Βελουχιώτης, όπως θα έπρεπε να είναι.

        Θα διαβάσω τα κείμενα στα οποία με παραπέμπεις αλλά να σχολιάσω σύντομα μόνο ότι για μένα είναι προφανές ότι οι φυσικοί πόροι του πλανήτη είναι πεπερασμένοι.Δε μπορείς να σκάβεις εσαεί τη γη προς εύρεση μεταλλευμάτων κλπ χωρίς τον κίνδυνο να καταστρέψεις το φυσικό τοπίο, τη γη η οποία σε τρέφει. Είναι η αυτοκαταστρεπτικη λογική του καπιταλιστικού τρόπου ανάπτυξης. Δε μπορείς να αναπτύσσεσαι συνέχεια και πάντα με τους ίδιους ρυθμούς. Η ιδέα της ανάπτυξης μου φαίνεται επικίνδυνη μόνο και μόνο επειδή την ακούω να βγαίνει συνέχεια από τα χείλη των εξουσιαστών μας. Είναι επίσης λανθασμένη όπως αποδείχτηκε και από τον αποτυχημένο υπαρκτό σοβιετικό κομμουνισμό ο οποίος βασίστηκε επίσης στη συνεχή ανάπτυξη.Και αν κάνω λάθος να με διορθώσεις.

        Θα συμφωνήσω μαζί σου ότι η ρύθμιση πρέπει να ξεκινήσει από τις πανίσχυρες τράπεζες. Η εφαρμογή για το CO2 είναι όντως παραπλανητική όσον αφορά το οικολογικό πρόβλημα. Δε γνωρίζω για το παράδοξο που αναφέρεις, αλλά ναι είναι ανάπτυξη σε αυτήν την περίπτωση, ή καλύτερη τεχνολογική εξέλιξη που μας επιτρέπει να χρησιμοποιούμε πιο αποδοτικά προιόντα. Αυτό περιμένω και από τα άλλα προιόντα τεχνολογίας, να διαρκούν και να αντέχουν περισσότερο και να μη χρειαζεται να αγοράζω κάθε τρεις και λίγο καινούρια για να τσεπώνονται οι εταιρίες τα ωφέλη από την αγορά τους. Επίσης, θέλω πρώτα να μπορούν να επιδιορθώνονται, αλλά και ο καταναλωτής να έχει την κατάλληλη παιδεία να πάει να το διορθώσει πριν βιαστεί να το πετάξει για να πάρει το νέο πολυδιαφημιζόμενο μοντέλο πχ βλέπε iphone.

        Το πρόβλημα για μένα με τα βιολογικά σε ένα πλανήτη σε οικονομική κρίση είναι οι ακριβές τιμές τους που είναι απαγορευτικές για το μέσο πολίτη. Έχουν γίνει τρόφιμα για τις ελίτ, ενώ όσο επεκτείνεται η μόλυνση του πλανήτη η ποιότητα τους θα γίνεται όλο και πιο αμφίβολη. Οι αποδόσεις όπως γράφεις είναι ένα πρόβλημα, αλλά δεν ισχύει για όλα τα προιόντα. Οι συνεχείς αυξημένες αποδόσεις στις κλασικές καλλιέργειες είναι ανέφικτες λόγω της εξάντλησης των εδαφών από την εντατική τους καλλιέργεια. Άλλωστε τώρα υπάρχουν και οι νέου τύπου καλλιέργειες όπως οι υδροπονικές και οι αεροπονικές καλλιέργειες που λύνουν το πρόβλημα σε ένα βαθμό. Τα γενετικά τροποποιημένα που θέλουν να μας επιβάλουν οι πολυεθνικές τύπου Monsanto, και υπόσχονται να λύσουν το διατροφικό πρόβλημα, δεν έχει επιβεβαιωθεί η ασφάλεια τους. Αυτό που δε μας λένε επίσης είναι ότι καταστρέφουν τους μικροπαραγωγούς και την βιοποικιλότητα των σπόρων. Αλλωστε, όπως θα ξέρεις ήδη τα τρόφιμα που παράγονται ήδη επαρκούν άλλα όταν το 1% των πλουσιότερων κατέχει περισσότερο πλούτο από τους υπόλοιπους όπως πρόσφατα αποκαλυψε η Oxfam τότε καταλαβαίνεις που βρίσκεται το πρόβλημα.

        Τέλος, όσον αφορά τις συνωμοσίες καταλαβαίνω τι θέλεις να πεις.Είναι ενοχοποιημένη λέξη γιατί με αυτήν έχουν συνδεθεί θεωρίες όπως αυτές με τους ψεκασμούς και άλλες σαν αυτές που αναφέρονται στην κυριαρχία μεμονομένων μυστικων ομάδων. Το κακό με τις συνωμοσίες είναι ότι προσπαθούν να εξηγήσουν απλοικά τα κακά του κόσμου παραπλανώντας τον κόσμο από την ουσία του προβλήματος και της λύσης του. Ναι μεν κάποιες από αυτές περιέχουν κάποια δόση αλήθειας, και ναι οι ελίτ κανουν σχέδια για το μέλλον τους αλλά δεν είναι όλα σχεδιασμένα από αυτούς, ούτε μπορούν να ελέγξουν τα πάντα. Αν αφήσουμε τον εαυτό μας να πιστέψει κάτι τέτοιο, πέφτουμε στην παγίδα της παραίτησης, της αδιαφορίας και της απάθειας, λέμε αφού όλα τα ελέγχουν άλλοι και αποφασίζουν άλλοι για μας εμείς δεν έχει νόημα να αγωνιζόμαστε για τίποτα.

        Σε ευχαριστώ και εγώ για την απάντηση σου και για τον εποικοδομητικό διάλογο μας.

        ΥΓ. Για να είμαι ειλικρινής πήρα πρόσφατα το βιβλίο του Λατούς αλλά δεν είχα την ευκαιρία να το διαβάσω ακόμη ολοκληρωμένα. Από τα λίγα που διάβασα αποσπασματικά οι νεομαλθουσιανές θεωρίες διατυπώνονται σε επίπεδο συζήτησης και δε θεωρώ ότι συμφωνούν με την πρόταση ότι μια ελίτ θα πρέπει να ελέγχει τον πληθυσμό από τον κίνδυνο υπερπληθυσμού. Η παρακάτω πρόταση που διατυπώνεται στο βιβλίο νομίζω ότι συμπυκνώνει την έννοια της αποανάπτυξης : “Το πρόβλημα που μας θέτει η ραγδαία δημογραφική αύξηση δεν είναι το κατά πόσο είμαστε ικανοί ή όχι να διαχειριστούμε τον υπερπληθυσμό αλλά το κατά πόσο μπορούμε να κατανέμουμε τους φυσικούς πόρους με εντιμότητα και δικαιοσύνη. Αυτό ακριβώς είναι και το στοίχημα της αποανάπτυξης”.

Αφήστε Ένα Σχόλιο

fifteen − 6 =

Simple Share Buttons