Το πείραμα του Ισημερινού

4

RafaelCorreoEntrevista

Του Γιώργου Πάσχου*

13-12-2008 έδειχνε το ημερολόγιο, όταν ο Ραφαέλ Κορέα, πρόεδρος του Ισημερινού αποφάσισε να κηρύξει στάση πληρωμών προς τους πιστωτές της χώρας. Η κίνηση αυτή αποδείχθηκε σωτήρια για τον λαό του Ισημερινού ο οποίος πλέον προσπαθεί μετά από δεκάδες χρόνια αυστηρής λιτότητας να ορθοποδήσει. Όμως ας πιάσουμε το νήμα από την αρχή του.

Ο Ραφαέλ Κορέα εξελέγη για πρώτη φορά πρόεδρος του Ισημερινού το 2006 και η πρώτη του κίνηση ήταν η άμεση απέλαση του εκπροσώπου της Παγκόσμιας Τράπεζας και των αξιωματούχων του ΔΝΤ, που ηγεμόνευαν τη χώρα από το 1982. Εκείνη την περίοδο το 50% του προϋπολογισμού , δηλαδή περίπου 4 δισεκατομμύρια δολάρια, δαπανιούνταν για την αποπληρωμή του χρέους ενώ μόλις το 4% πήγαινε στην υγεία και την κοινωνική πρόνοια και το 8% στην παιδεία.

Το σύνθημα του Κορέα ήταν ‘Πρώτα η ζωή, μετά το χρέος’ και αντίθετα με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ το εννοούσε. Μετά από κάλεσμα των κοινωνικών δομών, η εκτελεστική εξουσία αποφάσισε τη σύσταση  εξεταστικής επιτροπής για τον λογιστικό έλεγχο του χρέους και των συναπτώμενων συμβολαίων κατά την περίοδο 1976-2006. Στην επιτροπή πήραν μέρος αρκετοί Ευρωπαίοι εμπειρογνώμονες, όπως ο Έρικ Τουσέν, επικεφαλής της Επιτροπής για τη Διαγραφή του Χρέους του Τρίτου Κόσμου (CADTM) ,κάτω από την αυστηρή επίβλεψη του Ούγκο Αρίας, στενού συνεργάτη του Κορέα

Σκοπός της επιτροπής ήταν, μετά απο ενδελεχή έρευνα, να αναλύσει τη φύση του χρέους του Ισημερινού και να αποφασίσει αν το θεωρεί βιώσιμο η όχι. Το χρέος του Ισημερινού ήταν διφυές Το μεγαλύτερο μέρος του ήταν ομολογιακό όμως υπήρχαν επίσης υπέρογκες οφειλές προς εξωτερικούς πιστωτές όπως ήταν το  ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα καθώς και χώρες όπως η Γερμανία και η Ιαπωνία. Μετά από έξι μήνες ανάλυσης, το πόρισμα της επιτροπής λογιστικού ελέγχου ήταν ξεκάθαρο.

Το χρέος της χώρας όχι μόνο ήταν μη βιώσιμο αλλά απεχθές και παράνομο. Ήταν απεχθές καθώς τα δάνεια που είχαν συναφθεί δεν είχαν την συγκατάθεση των πολίτων , δαπανήθηκαν σε δραστηριότητες οι οποίες  δεν ενίσχυσαν το βιοτικό τους επίπεδο, όπως η διάσωση των τραπεζών και τέλος οι πιστωτές ήταν πλήρως ενήμεροι για αυτή την κατάσταση. Επίσης ήταν παράνομο γιατί το μεγαλύτερο μέρος του είχε δημιουργηθεί από τα δικτατορικά καθεστώτα που εξουσίαζαν τον λαό του Ισημερινού κάτω από την κηδεμονία του ΔΝΤ. Το παραπάνω μοτίβο βεβαίως είναι πολύ γνωστό. Το ΔΝΤ πάντοτε στήριζε μη δημοκρατικά καθεστώτα με απώτερο σκοπό την εμπλοκή του σε χώρες που βρίσκονταν σε ανάγκη δανεισμού και την κερδοσκοπία. Τα πιο γνωστά παραδείγματα; H Αργεντινή, η Βραζιλία, η Χιλή και η Βολιβία

Μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος, ο Ισημερινός δεν είχε άλλο δρόμο από την μερική άρνηση πληρωμής του χρέους. Ειδάλλως ο Κορέα θα υπέγραφε την καταδίκη του λαού του καθώς θα βρισκόταν σε ένα διαρκές καθεστώς κοινωνικής και οικονομικής χρεοκοπίας . Συν επακολούθως φτάνουμε στις 13-12-2008 όπου ο Κορέα, έπειτα από μαζική λαϊκή εντολή και υποστήριξη αψήφησε τις απειλές των μαριονετών του ΔΝΤ και κήρυξε το μεγαλύτερο μέρους του χρέους μη νομιμοποιημένο, αποφασίζοντας παράλληλα την στάση της πληρωμής του 70% επι του ομολογιακού χρέους. Η διεθνής κοινότητα και τα συστημικά κυρίαρχα ΜΜΕ εξαπέλυσαν τότε μια πρωτοφανή επίθεση προς την κυβέρνηση του Ισημερινού καλώντας την να παραιτηθεί, όμως εκείνη δεν έκανε βήμα πίσω.

Υπό την απειλή του Κορέα να προσφύγει στα διεθνή δικαστήρια οι πιστωτές συμφώνησαν να  διαγράψουν τις απαιτήσεις τους κατά 90%. Η νίκη της κυβέρνησης ήταν πρωτοφανής. Μετά από αυτή τη θαρραλέα προσπάθεια του προέδρου του Ισημερινού, σήμερα τα οφέλη είναι ορατά. Η μείωση της ανεργίας αγγίζει πλέον το 33%, η ετήσια ανάπτυξη το 4% και η αύξηση των εσόδων το 55% χάρη στην αποκλειστική εκμετάλλευση των εγχωρίων πετρελαιοπηγών.  Κοινωνική πολιτική με αναδιανομή του πλούτου, παραγωγική ανασυγκρότηση και ανασύνταξη της χώρας είναι μερικά από τα απλά βήματα που οδήγησαν τον Ισημερινό σε μια γρήγορη οικονομική ανασύνταξη.

Ο φαύλος κύκλος της λιτότητας και της αυστηρής επιτήρησης οποιασδήποτε χώρας από εξωτερικά καπιταλιστικά κέντρα εξουσίας δεν είναι αέναος.  Η διαγραφή χρέους και η ρήξη με την διεθνή κοινότητα  δεν είναι αδύνατη, όπως τόσο καιρό μας υπαγορεύουν οι μεγαλύτεροι θιασώτες των ακραίων νεοφιλελεύθερων πολιτικών  του ΔΝΤ στη χώρα μας, όπως τα ιδιωτικά ΜΜΕ. Η κυβέρνηση του Ισημερινού είχε την θέληση και την πυγμή να παλέψει για την ευημερία του λαού της και την ανάπτυξη της χωράς. Πότε άραγε θα βρεθεί και στην Ελλάδα μια παρόμοια κυβέρνηση; Πότε άραγε θα αντισταθεί ο Ελληνικός λαός;

*Φοιτητής του τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ, ΕΚΠΑ

 

Σχετικά Με Το Συντάκτη

N.

4 Comments

  1. Αθηνόδωρος Βαρζελιώτης on

    Συγχαρητήρια, το κείμενο βοηθεί τον αναγνώστη να σχηματίσει ο ίδιος άποψη και όταν αυτή είναι αντίθετη από την άποψη του συντάκτη, ο συντάκτης το πιστώνεται διότι επετέλεσε την αποστολή του!

    Η άρτια περιγραφή της περιπτώσεως του Ισημερινού μας βοηθεί να σχηματίσουμε άποψη σχετικά με την ωφελιμότητά της στην εξέταση της ελληνικής περίπτωσεως. Είναι ξεκάθαρο ότι η σχέση τους είναι μικρή-για τους λιγότερο ευγενικούς αμελητέα. Το παράνομο και επαχθές χρέος του Ισημερινού δημιουργήθηκε από παράνομο δικτατορικό καθεστώς, ενώ το δικό μας μη βιώσιμο χρέος επί των ημερών της Γ Ελληνικής Δημοκρατίας, του δημοκρατικότερου καθεστώτος της ιστορίας μας (χρέος προϋπήρχε, δεν ξεπερνούσε όμως το ΑΕΠ, αντίθετα καλυπτόταν άνετα από τα έσοδα), εν πλήρει γνώσει του ελληνικού λαού, ο οποίος και επεδοκίμαζε πανηγυρικά την πολιτική των δύο μεγάλων κομμάτων στις εκλογές. Θυμάμαι πχ. ένα βιβλίο του Αθανασίου Κανελλοπούλου, το οποίο είχε κυκλοφορήσει λίγο μετά την εκλογική ήττα της ΝΔ το 1981 και υποστήριζε ότι θα έρθει μέρα κατά την οποία οι μαθητές των σχολείων θα ρωτάνε για τη σημασία κάποιων λέξεων που δηλώνουν τρόφιμα, καθώς η σπάνη των αγαθών θα τα έχει εξαφανίσει από την αγορά! Ως μαθητής Γυμνασίου έκρινα ότι ο γνωστός πολιτικός είχε χάσει τη σοβαρότητα του. Σήμερα βλέπουμε ότι διέβλεπε αυτά που κάποτε θα έρχονταν· αλλά μηπως εκείνος δεν ήταν ο υπουργός Οικονομικών που υλοποίησε τις εξωφρενικές παροχές Ράλλη το ’81 μήπως και διασωθεί η ΝΔ;

    Η χώρα μας επίσης γνωρίζει για την ύπαρξη πετρελαίων από το 1973, όπως ήξεραν και οι ΗΠΑ, οι οποίες από τότε πίεζαν αφόρητα για συνεκμετάλλευση του Αιγαίου με την Τουρκία. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής προκειμένου να επιτύχει την ένταξη στην ΕΟΚ υπέγραψε το μυστικό πρωτόκολλο της Βέρνης, με το οποίο εμμέσως σταματούσαν οι σοβαρές έρευνες για το πετρέλαιο, με αποτέλεσμα φυσικά η μόνη διέξοδος ανάπτυξης να είναι ο υπερδανεισμός και οι ραγδαίες κρατικοποιήσεις (Ολυμπιακή κτλ.) Ο ΑνδρέαςΠαπανδρέου, από τους μεγαλύτερους οικονομολόγους του κόσμου, αποδεδειγμένα γνώριζε της στρεβλώσεις αυτής της πολιτικής αλλά τη συνέχισε μμε ακόμη μεγαλύτερη ένταση. Έχουν διατυπωθεί πολλές ερμηνείες της στάσης του. Δεν τις ασπάζομαι. Πιστεύω πως αποδέχθηκε τελικά το σκεπτικό Καραμανλή, που ήταν ότι προείχε η εδραίωση των κοινοβουλευτικών θεσμών, η οποία με τη σειρά της προϋπέθετε (έτσι τουλάχιστον το έβλεπαν τότε όσοι είχαν ζήσει την αστάθεια άλλων εποχών) πρόσδεση στην ΕΟΚ. Με τη σειρά της αυτή απαίτησε την αποδοχή της κοινής γνώμης, η οποία εξασφαλίστηκε με τη διασπάθιση κοινοτικών κονδυλίων,αλλά και την ταυτόχρονη εγκατάλειψη της σοβαρής προσπάθειας για αξιοποίηση του εθνικού πλούτου,ώστε οι Έλληνες να μην έχουν άλλη επιλογή από την εφαρμογή πολιτικών οι οποίες υπαγορεύονται έξωθεν.

    Αν επομένως θέλουμε να θεμελιώσουμε νομικά την εκδοχή του παρανόμου και επαχθούς χρέους, θα πρέπει να αναζητήσουμε άλλα επιχειρήματα και να μην ενθαρρυνόμαστε από την περίπτωση Ισημερινού.

    Μια πολιτική παρατήρηση τέλος: η διακυβέρνηση του προέδρου Κορέα, δείχνει να υπακούει στη νοοτροπία της λεγομένης “βοναπαρτικής” δημοκρατίας, σύμφωνα με την οποία η δημοκρατική νομιμοποίηση εκχωρεί στον ηγέτη όχι μόνο τυπικές αλλά και άτυπες υπερεξουσίες, οι οποίες φτάνουν ακόμα και στην παραβίαση κοινών τόπων του κράτους δικαίου. Οι λατινοαμερικάνικοι λαοί είναι εθισμένοι σε τέτοιες νοοτροπίες. Στην Ελλάδα μόνον από τον πατριωτικό χώρο είναι δυνατό να γίνει ανεκτή μια τέτοια διακυβέρνηση,όπως άλλωστε και η αξιοποίηση του εθνικού πλούτου. Θυμόμαστε τι έπαθε ο Κώστας Καραμανλής όταν επεχείρησε να υλοποιήσει τον αγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης. Θυμόμαστε επίσης ότι ο μόνος πολιτικός του “δημοκρατικού τόξου” που αποπειράθηκε να αξιοποιήσει τα πετρέλαια, ο Γιάννης Μανιάτης, αφέθηκε για λίγο να …παίξει (κυριολεκτικά, όχι μεταφορικά) και τώρα όταν τον ρωτούν οι δημοσιογράφοι ούτε να ψελλίσει κάτι για το θέμα δεν θέλει.Με την ευκαιρία: μπορείτε να του πάρετε μια συνέντευξη για το θέμα;

    • Δηλαδή ένα χρέος είναι παράνομο μόνο αν δημιουργηθεί επί δικτατορικού καθεστώτος; Επί δημοκρατικής διακυβέρνησης όταν είναι ύποπτο δεν θεωρείται παράνομο; Η άνοδος του νεοφασισμού στην Ευρώπη λόγο της αυστηρής λιτότητας και δημοσιονομικής προσαρμογής που έχει επιβάλει η δημοκρατική κυβέρνηση της Γερμανίας πως μπορεί να χαρακτηριστεί, ως νόμιμη;

      • Αθηνόδωρος Βαρζελιώτης on

        Επειδή και εγώ δεν είμαι οικονομολόγος, ανέτρεξα πρόχειρα σε έναν ορισμό του όρου odious debt στον σύνδεσμο https://www.euretirio.com/apexthes-xreos/.Εκεί ορίζονται οι εξής προϋποθέσεις:
        1.Nα έχει συναφθεί χωρίς τη συγκατάθεση του έθνους.
        2.Tα ποσά που εισέρευσαν από το δάνειο να σπαταλήθηκαν με τρόπο που αντιβαίνει στα συμφέροντα και τις ανάγκες του έθνους.
        3.O πιστωτής να ήταν ενήμερος των παραπάνω.

        Με αυτά τα επιχειρήματα ήταν που ο πρόεδερος Κορέα διεκδίκησε τη διαγραφή χρέους.

        .

  2. Πολιτικοί που έχουν χαρατηρήσει το χρέος απεχθές και μη βιώσιμο υπάρχουν , τώρα κατά πόσο θα εφάρμοζαν αυτά που λένε αν έπερναν την εξουσία είναι άλλο θέμα, και ο ΣΥΡΙΖΑ τα έλεγε αλλά δεν τα εφάρμοσε. Το πρόβλημα πλέον δεν βρίσκεται στα χέρια των πολιτικών αλλά των ψηφοφόρων οι οποίοι και δεν πείθονται ή ηλιθιωδώς δεν θέλουν άλλη πολιτική νομίζοντας ότι με τη συγκεκριμένη πολιτική θα βγουν από το αδιέξοδο. Σε μια σχέση δεν φταίει μόνο ο ένας ίσως το φταίξιμο να μοιράζεται 50-50, στη προκειμένη όμως περίπτωση μετά από 7 χρόνια άγριας λιτότητας το φταίξιμο πλέον είναι του ενός, των ψηφοφόρων.

Αφήστε Ένα Σχόλιο

fifteen − 9 =

Simple Share Buttons