Δημήτρης Στατήρης: “Οι λέξεις είναι ξυράφια ή πούπουλα.. “

0

statiris

[..]”Στο δικό του υπνοδωμάτιο ,το κρεβάτι είχε παχύ στρώμα, στο γραφείο τα συρτάρια ήταν γεμάτα με βιβλία, περιοδικά και επιτραπέζια παιχνίδια. Εκεί έμαθε πρώτη φορά τον έρωτα κι εκεί πρώτη φορά μέθυσε. Κάποιος περαστικός πέρασε και τον έσπρωξε. Δεν κατάλαβε τίποτα. Απ’ το δωμάτιο των μεγάλων, κρυφάκουγε λόγια τολμηρά κι απαγορευμένα και το πρόσωπό του κοκκίνιζε από ντροπή. Ξαφνικά στο μπαλκόνι του διαμερίσματος εμφανίστηκε ένα ξυπόλητο αγόρι. Στηρίχτηκε στα κάγκελα και κοίταξε τον μεσόκοπο άντρα σιωπηλό κι ατάραχο. Εκείνος χαμογέλασε και συνέχισε να περπατά στο πεζοδρόμιο.”

* Δημήτρης Στατήρης,απόσπασμα από το διήγημα ”Το Διαμέρισμα”

Ο Δημήτρης Στατήρης γεννήθηκε στη Λάρισα,όπου και σπούδασε μηχανολογία. Η αγάπη του για τη λογοτεχνία τον κέρδισε κι αποφάσισε να αφήσει όπως λέει ο ίδιος τον ”κόσμο των μηχανών” και να ασχοληθεί με εκείνον των ανθρώπων. Διηγήματά του έχουν δημοσιευθεί σε λογοτεχνικά περιοδικά και στο διαδίκτυο. Με αφορμή την έκδοση του τελευταίου του βιβλίου ”Ο Σολίστ και άλλα πεζά”, από τις εκδόσεις Θράκα, συνάντησε την Μαρία Παρέντη και μίλησε στο Νόστιμον ήμαρ για την τέχνη του λόγου σε μια εποχή δύσκολη και τρικυμιώδη.

Μ.Π:Όσο κι αν θέλω δεν μπορώ να αποφύγω την κλισέ ερώτηση.Τι σε ώθησε να γράψεις;

Δ.Σ: Το γράψιμο ήρθε και με βρήκε από μόνο του. Πριν από έξι χρόνια, εκεί που καθόμουν στο χώρο εργασίας μου πήρα ένα μολύβι κι ένα χαρτί κι άρχισα να γράφω. Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή. Η ίδια η ζωή, τα ερεθίσματά της, ο τρόπος ερμηνείας των όσων μας περιβάλλουν, είναι όλα αυτά που με κρατούν στο γράψιμο.Δε λειτουργεί απλώς σαν καταφύγιο η γραφή, είναι κάτι βαθύτερο που δεν μπορώ να το ορίσω σαφώς, ίσως να υπήρχε πρόβλημα αν το όριζα.Το ψάχνω συνεχώς, γράφοντας.

Μ.Π:Μίλησέ μας λίγο για την πορεία σου ως τώρα. Έχεις ασχοληθεί μόνο με την πεζογραφία;

Δ.Σ:Ναι , μέχρι στιγμής με έχει κερδίσει ο πεζός λόγος. Έχω εκδώσει κάποια  βιβλία τρόμου, μεταφυσικού τρόμου για την ακρίβεια, το 2012,το 2013 και το 2014.Πλέον δεν ασχολούμαι με το συγκεκριμένο είδος, έχω στραφεί στην κλασική, όπως θα λέγαμε, λογοτεχνία. Οι Εκδόσεις Θράκα, που ξεκίνησαν στη Λάρισα, αλλά απλώνονται σιγά-σιγά σε όλη την Ελλάδα, με εμπιστεύθηκαν και ευχαριστώ πολύ τους ανθρώπους τους για αυτό.

Μ.Π:Για να γράψει κανείς ”ιστορίες τρόμου” πρέπει να έχει ο ίδιος μια ιδιαίτερη ψυχοσύνθεση, να τον απασχολεί το μεταφυσικό ή απλώς να αρέσκεται στο είδος;

Δ.Σ:Δεν ξέρω ακριβώς από πού να πιαστώ σχετικά με αυτή σου την ερώτηση . Θα σου έλεγα ότι από μικρό παιδί είχα μια αδυναμία στο σκοτάδι. Με γοήτευαν όλες αυτές οι ερωτήσεις που δεν μπορούν να βρουν απαντήσεις στο φως της ημέρας. Υπάρχει ίσως μια πτυχή στον καθέναν από μας που δεν έχει ακόμη συμπληρωθεί.Οι ιστορίες τρόμου είναι ίσως ο αντικατοπτρισμός των δικών μας φόβων.Ο Στήβεν Κινγκ μετά από ένα ατύχημά του, άλλαξε τρόπο συγγραφής. Δεν αποκλείω να ξανασχοληθώ με αυτό το είδος, αλλά προς το παρόν γράφω άλλα πράγματα.

Μ.Π:Το βιβλίο σου ”Ο Σολίστ κι άλλα πεζά”,αποτελείται από μικροσκοπικά διηγήματα, η έκταση δεν ακυρώνει την ένταση. Πες μας λίγα λόγια για το παρόν έργο.

Δ.Σ:Τα διηγήματα σε αυτό μου το βιβλίο μπορεί να είναι και μισή σελίδα, με αποτέλεσμα η γραφή μου να αγγίζει τα όρια του ”πεζοποιήματος” σε κάποιες φάσεις, παρόλο που δεν έχω ασχοληθεί με την ποίηση ως τώρα.Έτσι κινούμαι μέχρι στιγμής και το 2017 κάτι αντίστοιχο ετοιμάζω – είναι σχεδόν έτοιμο και το καινούριο.Αν έλεγα ότι γράφω δίχως να επηρεάζομαι από όσα συμβαίνουν γύρω μας δε θα ήμουν ένας ”άνθρωπος-παρατηρητής” όπως μου αρέσει να είμαι. Θα επηρεαστώ και θα γράψω για το πιο ασήμαντο ή για το πιο σημαντικό.Το διήγημά μου ”Η διακοπή ρεύματος” παραδείγματος χάριν, γράφτηκε μια μέρα που όντως είχε κοπεί στο σπίτι μου το ρεύμα. Για τα σπουδαία γεγονότα αργώ να γράψω.Θεωρώ πως πρέπει πρώτα να ωριμάσουν μέσα μου και μετά να αποτυπωθούν στο χαρτί. Το τι είναι σημαντικό και τι ασήμαντο για τον καθένα είναι βέβαια πάντα σχετικό. Στο τελευταίο δίηγημα της συλλογής που έχει τίτλο ”Το Πέρασμα” και είναι ίσως το πιο σουρεάλ,μιλάω πιο γενικά, δεν καταπιάνομαι με κάτι συγκεκριμένο, ασχολούμαι με τη γενική κατάσταση και τον αγώνα που κάνει ο καθημερινός απλός άνθρωπος, ο εργαζόμενος, προορισμός του οποίου είναι η συνεχής πάλη και η ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο.

Μ.Π:Θεωρείς αυτοσκοπό της τέχνης την τέρψη ή πιστεύεις στη στράτευση αυτής;

Δ.Σ:Δε θεωρώ ότι θα χαρακτηριζόμουν στρατευμένος λογοτέχνης. Μοιραία όμως μέσα στη γραφή βρίσκεις πολιτικές προεκτάσεις. Όλα είναι κατά βάση πολιτικά, όσο κι αν δεν έχεις πρόθεση , ο αναγνώστης σκέφτεται μέσα από αυτά που γράφεις και αναλύει.

Μ.Π:Η γραφή δεν είναι μέσο επιβίωσης, τι θα έλεγες σε κάποιον που θέλει να γράψει μα φοβάται να αρχίσει;

Δ.Σ:Θα έλεγα ότι θα πρέπει να κατανοήσει ότι η παραγωγή της τέχνης είναι κάτι εξαιρετικά σημαντικό κι έχει να κάνει κυρίως με το πνεύμα του κάθε ανθρώπου, άρα εκ των πραγμάτων είναι μακριά από την ύλη και τα χρήματα. Τώρα δεν παραγνωρίζω ότι πρέπει να επιβιώσεις με κάποιον τρόπο. Στην Ελλάδα όμως δε χρηματοδοτείται ένας καλλιτέχνης. Θα του έλεγα λοιπόν να ακολουθήσει αυτό που θέλει,δίχως να φοβάται, άλλωστε δεν υπάρχει εργασιακός τομέας σήμερα που να υπόσχεται ασφάλεια. Κάθε στιγμή και κάθε λεπτό που γράφεις τα προβλήματα είναι σαν να εξατμίζονται. Είσαι εσύ και το γραπτό σου,τίποτα άλλο δεν έχει σημασία.Αφού κατεβάσεις το μολύβι, έρχονται και σε βρίσκουν όλα τα ”αλλά”..Είναι η στιγμή της δημιουργίας, της απόλαυσης και η στιγμή της ανησυχίας αμέσως μετά από αυτήν. Η χαρά του ότι τελείωσες κάτι ακολουθείται από την αγωνία.

Μ.Π:Σου έχει τύχει να ξεκινάς να γράφεις κάτι και ξαφνικά να θολώνουν όλα και να φεύγει η έμπνευση; Κι αν ναι, πώς το αντιμετωπίζεις;

Δ.Σ:Αφήνω κάτω το γραπτό μου, σηκώνομαι, φτιάχνω έναν καφέ και ξανακάθομαι.(γελάει). Πιστεύω πολύ στη διόρθωση των γραπτών. Ενα διάστημα που έμενα στην Αγγλία, δεν μπορούσα με τίποτα να γράψω κι έφυγα. Εδώ νιώθω πιο δημιουργικός , όσο παράξενο κι αν σου φαίνεται.Το τελευταίο μου βιβλίο γράφτηκε σε έξι μήνες και άλλους τόσους μου πήρε η επιμέλειά του. Δεν είχα και την πείρα ίσως της διαδικασίας, όμως θεωρώ πως ακόμη και τα σημεία στίξεως είναι πολύ σημαντικά και θέλουν προσοχή. Οφείλεις να σέβεσαι το κοινό και παράλληλα να σέβεσαι και να αγαπάς το γραπτό σου, να μην το δίνεις απροετοίμαστο.Γράψε κάτι άσε το να ωριμάσει και δες το μετά από ένα μήνα.

Μ.Π:Πιστεύεις ότι οι λογοτέχνες είναι άνθρωποι καθημερινοί ή από αλλού φερμένοι που λέμε;

Δ.Σ:Θεωρώ ότι ο ψυχισμός ενός λογοτέχνη έχει υποστεί κάποιες σφοδρές επιθέσεις, δεν ξέρω αν με εννοείς απολύτως.Η γραφή είναι τρόπο άμυνας, είναι λοιπόν οι λογοτέχνες άνθρωποι πολύ ευαίσθητοι.Είναι άνθρωποι που θέλουν πραγματικά και διψούν να γράψουν, αλλιώς δε ζουν.

Μ.Π:Ποιες επιρροές δέχτηκες στα γραπτά σου; Υπάρχει λογοτέχνης που σε επηρέασε και έτυχε να τον συναντήσεις εκ του σύνεγγυς και να δεχτείς την κριτική του;

Δ.Σ:Αγαπώ πολύ και με έχουν επηρεάσει ο Στέφαν Τσβάιχ, ο  Ερνεστ Χέμινγουεϊ, ο Τζον Στάινμπεκ ,ο Φραντς Κάφκα,ο Ηλίας  Παπαδημητρακόπουλος και ο Επαμεινώνδας Γονατάς. Αναφέρω ενδεικτικά αυτούς που μου έρχονται πρώτοι στο μυαλό και με τυχαία σειρά προτίμησης.Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σου, έχει διαβάσει κείμενά μου η κυρία Ιωάννα Καρυστιάνη και τα έχει σχολιάσει θετικά, πράγμα που για μένα είναι πολύ σημαντικό, αν λάβεις υπόψη σου το μέγεθός της.

Μ.Π:Συμφωνείς ότι η αναγνώριση ενός λογοτέχνη έρχεται με το γήρας ή το θάνατό του; Σε τρομάζει αυτό;

Δ.Σ:Δε συμφωνώ, δεν ισχύει πάντα. Η αξία του έργου σου μπορεί να αναγνωριστεί ανάλογα με την περίσταση, σε κάθε στιγμή της ζωής σου. Δυστυχώς σήμερα οι δημόσιες σχέσεις καθορίζουν τους λογοτέχνες όπως όλους τους καλλιτέχνες. Προσωπικά δε με ενδιαφέρει να δικτυωθώ και να παγιωθώ ευκαιριακά.

Μ.Π:Τα σχεδιά σου για το μέλλον;

Δ.Σ:Θέλω να συνεχίσω να είμαι πνευματικά και σωματικά υγιής και να γράφω. Να είμαι παραγωγικός. Ετοιμάζω τις συμμετοχές μου σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά,μια παρουσίαση του βιβλίου μου ”Ο Σολίστ και άλλα πεζά”  στην Αθήνα, όπου περιμένω την ομάδα του Νόστιμον ήμαρ με μεγάλη χαρά και τέλος επιμελούμαι το επόμενό μου βιβλίο.

 

*Ευχαριστούμε πολύ το Ν.Ζ για την πολύτιμη συνδρομή στην παρούσα συνέντευξη, την Βιβλιοθήκη Βολανάκη για τη φιλοξενία και φυσικά το Δημήτρη Στατήρη.

 

 

Σχετικά Με Το Συντάκτη

N.

Αφήστε Ένα Σχόλιο

19 + 3 =

Simple Share Buttons