Black Sheep Hooligans -του Κώστα Σκλιάμη

0

hools1Στην αρχή της ταινίας Green Street Hooligans (2005) ο Ματ, ο πρωταγωνιστής που μόλις έχει αποβληθεί από το Χάρβαρντ και έρθει στον Λονδίνο να δει την αδερφή του, γνωρίζει τον Πιτ. Η βασική ιδιότητα του Πιτ είναι χούλιγκαν και οπαδός της Γουεστ Χαμ. Λιγά μετά τη γνωριμία περνούν έναν μικροκαυγά που τους φέρνει πιο κοντά ,και προχωρούν μαζί προς την παμπ όπου θα συναντήσουν τους λοιπούς χούλιγκανς φίλους του Πιτ. Πριν μπούνε στην παμπ ο Πιτ απευθύνεται στο «γιάνκη» Ματ και του λεει:

-Μην πεις τίποτα μέχρι να σου μιλήσουν και ίσως τα πράγματα πάνε καλά για σένα. Μόνο μπάτσοι και δημοσιογράφοι είναι χειρότεροι από τους γιάνκηδες.

-Τι έχετε με τους δημοσιογράφους?

-Είναι γαμημένα αποβράσματα που λένε ψέματα και που θα γράψουν ότι να ναι για να γεμίσουν φυλλάδες.(…)ότι ακούσεις εδώ, δεν βγαίνει παραέξω (…)ότι γίνεται στο ποδόσφαιρο, μένει στο ποδόσφαιρο.

Σε αυτόν τον διάλογο από το Green Street Hooligans, δεν θα σταθώ στο σχόλιο για τους δημοσιογράφους που μπορεί να πάρει άνετα προεκτάσεις και διαστάσεις. Θα σταθώ σε μια φράση ώστε να αναπτυχθεί η ροή του κειμένου με επίκεντρο τον χουλιγκανισμό, τόσο ως  έννοια όσο και ως κοινωνικό φαινόμενο.

Αυτό το γεγονός είναι η εξομοίωση της φράσης «ότι ακούσεις εδώ δεν βγαίνει παραέξω» με την αμέσως ακόλουθη φράση «ότι γίνεται στο ποδόσφαιρο, μένει στο ποδόσφαιρο». Η πρώτη φράση υπαινίσσεται παράνομες πράξεις που σχετίζονται με τον χουλιγκανισμό, και για λόγους ασφάλειας και προστασίας δεν θα έπρεπε να ακουστούν προς τα έξω.  Αυτό το βλέπουμε στις επόμενες στιχομυθίες μες στην παμπ αλλά και σε όλη την υπόλοιπη ταινία. Αμέσως μετά στην επόμενη φράση, συγχέεται το ποδόσφαιρο με αυτές τις παράνομες πράξεις χουλιγκανισμού και παρουσιάζεται ως ένα και το αυτό.

Η άποψη αυτή επικρατεί γενικά γύρω μας, δηλαδή ότι ο χουλιγκανισμός είναι συνυφασμένος με το ποδόσφαιρο και αυτές οι δύο λέξεις συνδέονται νοητικά άμεσα στον καθένα μας. Όμως ο χουλιγκανισμός δεν περιορίζεται φυσικά μόνο στο ποδόσφαιρο, αφού μεταφέρεται ανάλογα με το που παίζει η ομάδα μπάσκετ,βόλεϊ,πόλο κλπ. Η δικαιολόγηση του χουλιγκανισμού μπορεί να συμπτυχθεί στο ότι το γήπεδο είναι μια μορφή μικρής κοινωνίας ή ένα μικρό αντίγραφο της κοινωνίας μας, και επομένως είναι λογικό να υπάρχει βία και στο γήπεδο, αφού βία υπάρχει στην κοινωνία.

Κατά πόσο όμως ισχύει αυτό. Καταρχάς το επιχείρημα δεν στέκει εξ ορισμού αφού αυτή η απάντηση περιορίζει τον χουλιγκανισμό στο γήπεδο, βλέποντας το γήπεδο ως μια μικρή κοινωνία με μορφές βίας, αλλά και ως το μόνο μέρος εμφάνισης του. Αυτό όμως δεν ισχύει και πολύ, καθώς πολλά επεισόδια μεταξύ οπαδών συχνά συμβαίνουν εκτός γηπέδων και πολλές φορές και μέρες άσχετες με τον αγώνα και άρα εντελώς αποσυνδεδεμένα με τον χώρο του γηπέδου αλλά και με την ροή ενός αγώνα.

Το δεύτερο επιχείρημα είναι ότι το γήπεδο στην Ελλάδα δεν αποτελεί κανένα μικρό αντίγραφο της κοινωνίας καθώς δεν υπάρχει καμία πληθυσμιακή αναλογία αφου σε μερικά παιχνίδια όλοι οι θεατές είναι άντρες μεταξύ 15 και 35, ενώ προφανώς δεν συναντάμε συχνά ηλικιωμένους, γυναίκες και παΐδια. Επιπλέον, δεν εμφανίζεται καμία ταξική αναλογία και ο υπερβολικά μικρός αριθμός θεατών πολλές φορές αναιρεί από μόνος του αυτό το επιχείρημα.

Ο χουλιγκανισμός αποτελεί ένα φαινόμενο, ένα κοινωνικό φαινόμενο, καθώς πραγματοποιείται από μια κοινωνική ομάδα που τα άτομα συνδέονται με κοινά κοινωνικά χαρακτηριστικά και διέπονται από κοινούς στόχους. Και όχι επειδή λαμβάνει χώρα σε ένα «μικρό αντίγραφο της κοινωνίας». Αυτό που θα έπρεπε να γίνει είναι να εξαλειφθεί το πρόβλημα κοινωνικά αλλά και αποσυνδεδεμένο από το ποδόσφαιρο και τον αθλητισμό.

Και πρωτάθλημα να μην υπάρχει, ο χουλιγκανισμός πάλι θα υπάρχει, και πάλι οπαδοί ομάδων θα συγκρούονται μεταξύ τους. Τοποθέτηση καμερών και ηλεκτρονικό εισιτήριο αποτελούν ακραία μέσα, καθώς αφενός θεωρούν τον καθένα ύποπτο διατέλεσα αδικήματος αλλά επιπλέον είναι και μέτρα που αυτοπεριορίζονται στο γήπεδο. Αυτό σημαίνει σπατάλη πόρων και σχεδιασμός αντιμετώπισης ενός φαινομένου επικεντρωμένο σε ένα χώρο,στο γήπεδο και όχι με σχέδιο αντιμετώπισης με βαθύτερες προεκτάσεις στην κοινωνία.

Προβάλλεται το επιχείρημα για τη βία στα γήπεδα ότι θα σταματήσει με αυτά τα μέτρα. Είναι σαν να σκουπίζεις μόνο αυτό που φαίνεται, και να μεταθέτεις την σκόνη κάτω από τον καναπέ. Ίσως αυτό θα φτιάξει την εικόνα του νοικοκυραίου που γκρινιάζει συνεχώς για τα επεισόδια στα γήπεδα. Και επιπλέον ίσως να γλιτώσουν και οι ιδιοκτήτες των ομάδων τα λεφτά που έχαναν από τα πρόστιμα. Αλλά και μετά τι? Λύθηκε κάτι?

Έτσι κι αλλιώς τα γήπεδα δεν πρόκειται να γεμίσουν με τέτοιο πρωτάθλημα. Ο χουλιγκανισμός δεν μένει στο ποδόσφαιρο, αλλά μεταφέρεται συλλογικά ως κοινωνικό φαινόμενο όπου μπορεί να ασκηθεί συλλογική βία (γήπεδα μπάσκετ-βόλεϊ-πόλο, δρόμους, πλατείες κλπ), ενώ και ατομικά υπάρχει στον καθένα μέσα μας ως έννοια που χτίστηκε από την παιδική μας ηλικία.

Όταν παίζουν 13 χρονών παιδιά ποδόσφαιρο με τους συλλόγους τους, Κυριακή μεσημέρι, και οι γονείς πλακώνονται μεταξύ τους ή οι γονείς κυνηγάνε τον διαιτητή, αυτό δεν είναι χουλιγκανισμός? Ο χουλιγκανισμός ως έννοια δεν προϋποθέτει ύπαρξη ομάδας ή οργάνωσης, αυτά δημιουργούνται μέσα από την έννοια του χουλιγκανισμού, η οποία τρέφεται ατομικά από πολύ μικρή ηλικία. Τρέφεται τόσο από την τηλεόραση όσο και από τα σχολικά και παιδικά-συλλογικά πρωταθλήματα, επηρεάζοντας άμεσα κάθε παιδί που διαμορφώνεται παίρνοντας εικόνες και παραστάσεις χουλιγκανισμού που μένουν μη κατακριτέες, άρα καλοδεχουμένες.

Όταν μεγαλώνει το παιδί, ο χουλιγκανισμός για αυτό φαντάζει πλέον κάτι φυσιολογικό και η έκφραση του χουλιγκανισμού με εκτεταμένα επεισόδια στο γήπεδο του φαίνεται απόλυτα φυσιολογική και δικαιολογημένη. Η έννοια αυτή γίνεται πλέον τόσο οικεία και φιλική, γίνεται κτήμα, τόσο που δεν αναγνωρίζεται ως βαθύτερα κοινωνικό πρόβλημα, παρά μόνο απομονώνεται ως πρόβλημα μέσα στο γήπεδο.

Ίσως γι’ αυτό αποτελεί ένα θέμα που μένει άλυτο και θα συνεχίσει να είναι, καθώς δύσκολα θα παραδεχτεί κάποιος αυτό που δεν θέλει να δεχτεί, ότι δηλαδή είμαστε όλοι υπαίτιοι για την αδυναμία αντιμετώπισης αυτού του φαινομένου. Εμείς είμαστε αυτοί που αλλοιώσαμε την έννοια και την απομιστήκαμε από πάνω μας μαζί με όλες τις ευθύνες, μεταθέτοντας το πρόβλημα στην επιφάνεια, να λιμνάζει εκεί και να εκτρέφεται από τα κάτω.

Σχετικά Με Το Συντάκτη

Κώστας Σκλιάμης

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα όπου και σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες. Συνέχισε τις σπουδές του στο Αμστερνταμ πάνω στις Πολιτικές Επιστήμες και στην Περιβαλλοντικη Διακυβέρνηση. Ζει και εργάζεται εκεί.

Αφήστε Ένα Σχόλιο

7 − 1 =

Simple Share Buttons