Ο επίκαιρος Barthes: σημειωτική ανάλυση μιας φωτογραφίας

6

parelasi

(φωτογραφία από την σημερινή παρέλαση)

Μετάφραση: Νικήτας Φεσσάς

Βλέποντας αυτή τη φωτό από τη σημερινή παρέλαση, μου ‘ρθε στο μυαλό η διάσημη σημειωτική ανάλυση εξωφύλλου του Paris Match, πάνω από πενήντα χρόνια πριν, από τον Roland Barthes:

“Είμαι στο κουρείο , και μου προσφέρεται ένα τεύχος του Paris- Match. Στο εξώφυλλο, ένας νεαρός νέγρος χαιρετά φορώντας τη γαλλική στολή, με τα μάτια του να κοιτούν προς τα επάνω, πιθανόν εστιασμένα σε κάποια πτύχωση της τρικολόρ . Όλα αυτά είναι το νόημα της εικόνας. Αλλά, αφελώς ή όχι , βλέπω πολύ καλά τι σημαίνει για μένα: ότι η Γαλλία είναι μια μεγάλη αυτοκρατορία , ότι όλοι οι γιοι της, χωρίς καμία διάκριση χρώματος , υπηρετούν πιστά κάτω από τη σημαία της , και ότι δεν υπάρχει καλύτερη απάντηση στους επικριτές μιας υποτιθέμενης αποικιοκρατίας από το ζήλο που δείχνει αυτός ο Νέγρος υπηρετώντας τους λεγόμενους καταπιεστές του. Είμαι , συνεπώς, και πάλι αντιμέτωπος με ένα ευρύτερο σημειολογικό σύστημα : υπάρχει ένα σημαίνον , ήδη διαμορφωμένο με ένα προηγούμενο σύστημα (ένας μαύρος στρατιώτης κάνει τον γαλλικό χαιρετισμό). Υπάρχει ένα σημαινόμενο (εδώ είναι ένα σκόπιμο μείγμα Γαλλικότητας και στρατιωτικότητας). Τέλος, υπάρχει μια παρουσία του σημαινόμενου μέσα από το σημαίνον .” Roland Barthes- Μυθολογίες

gallia

 

Σχετικά Με Το Συντάκτη

Νικήτας Φεσσάς

Ο Νικήτας γεννήθηκε στην Αθήνα, τέλειωσε το Πάντειο, και άρχισε να γράφει (κυρίως) πολιτισμική κριτική για διάφορα έντυπα. Εσχάτως προσπαθεί να ολοκληρώσει και το διδακτορικό του πάνω στον ελληνικό κινηματογράφο.

6 Comments

  1. Pingback: Ο επίκαιρος Barthes: σημειωτική ανάλυση μιας φωτογραφίας | Ελεύθερη Λαική Αντιστασιακή Συσπείρωση

  2. γιαννης on

    με την κάτω φωτο κάτι δεν πάει καλα…με το αρθράκι επίσης…υποτιθέμενη αποικιοκρατία? ..λεγόμενοι καταπιεστές? το παιδάκι στη φωτο ποσο χρονών είναι? 6? 5 μήπως? που το στείλανε για σφαγή μάθαμε?…

  3. Νικήτας on

    Το ‘λεγόμενη’ κ ‘υποτιθέμενοι’ είναι ειρωνικό εδώ, ο Μπαρτ αναφέρεται στο τι θα έλεγε η κυρίαρχη ιδεολογία, ο ίδιος ήταν μαρξιστής. Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο κ το βιβλίο κ θα καταλάβετε.-Νικήτας

  4. μαρία on

    ναι, όμως πώς συνδέεται με μία μη αποικιοκρατική χώρα; υπάρχει παραλληλισμός; αν μιλησουμε για κρατος-καταπιεστή ίσως, αλλά όχι αναλογου μεγεθους νομίζω..

  5. Ιωάννης Μανομενίδης on

    Χωρίς να θέλω να εκφράσω κάποια άποψη για την ουσία του άρθρου (δεν γνωρίζω τον συγκεκριμένο κύριο για να πω με βεβαιότητα ότι είναι λ.χ. Αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Νιγηρίας), αλλά στη Σχολή Δοκίμων υπηρετούν και αλλοδαποί μαθητές από Αφρικανικές χώρες που έρχονται ως υπότροφοι. Πάντως επί της ουσίας κάποιος μαύρος Έλληνας θα έχει υπάρξει και στο Ελληνικό ΠΝ (ή σύντομα θα υπάρξει) και υπό το πρίσμα αυτό πρέπει να διαβάσουμε το άρθρο. Προσωπικά, ως στρατιωτικός, θεωρώ προφανώς ότι όσοι απόγονοι μεταναστών έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα κι εφόσον έχουν αποφοιτήσει από το Ελληνικό παιδαγωγικό σύστημα την αισθάνονται ως Πατρίδα τους (κι αν αυτό δεν συμβαίνει η αποτυχία θα ήταν δική μας), ακόμη κι αν αυτή η Πατρίδα τους έχει πληγώσει (και μην μου ισχυριστεί κανείς ότι υπάρχει κάποιος έλληνας που δεν αισθάνθηκε ποτέ πληγωμένος από την Ελλάδα, μόνο οι ξένοι δεν αισθάνονται έτσι), υπηρετώντας στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα είναι αυτοί οι Έλληνες πρώτης γενιάς κατά Μ.Ο. πολύ καλύτεροι από τους άλλους βολεμένους Έλληνες γόνους των προηγούμενων γενιών, που τα έχουν όλα και δεν αμφισβητείται η Ελληνικότητα τους. Σε όλες τις γενιές και τις περιόδους, οι πιο πιστοί πατριώτες ήταν όσοι αγωνίζονταν για να κερδίσουν την Πατρίδα τους και να αποδείξουν τον Πατριωτισμό τους. Εάν εμένα μου ζητούσαν να επιλέξω αυτούς με τους οποόιυς θα πολεμούσα για να υπερασπιστώ στην Πατρίδα μας απέναντι σε ένα εξωτερικό εχθρό, δεν θα διάλεγα τα βολεμένα κολλεγιόπαιδα που γεμίζουν τα βουλευτικά γραφεία και τις δημοσιουπαλληλικές θέσεις, αλλά τους Έλληνες πρώτης γενιάς κι ας ήταν μαύροι και κίτρινοι. Αν το σκεφτείτε ψύχραιμα θα δείτε ότι έχω δίκιο. Είναι οι μόνοι που θα πέθαιναν για να αποδείξουν ότι είναι Έλληνες. Όλοι οι άλλοι, λίγο πολύ, λεονταρισμούς κάνουμε εκ του ασφαλούς. Όταν βαρέσει η… “μπουρού” εκεί θα δούμε ποιοι θα “πάρουν το πρώτο τρένο για το μέτωπο” και ποιοι θα… στραμπουλήξουν το πόδι τους… (και δεν εννοώ κανένα συγκεκριμένα διότι εκείνη τη στιγμή θα κριθούμε όλοι)
    Ιωάννης Μανομενίδης
    Σμήναρχος ε.α.

Αφήστε Ένα Σχόλιο

one × two =

Simple Share Buttons